De Brusselse regering zal de beroepen steunen die gemeenten en inwoners bij de Raad van State hebben ingediend tegen het federale besluit om de veelbesproken vliegroute RNPO7L op Brussels Airport definitief vast te leggen.

Tegelijkertijd zal zij via de Gezamenlijke Gemeenschapscommissie (CGC) een afzonderlijk beroep indienen bij de Raad van State, op grond van de bevoegdheid van de Raad van State op het gebied van sociale zekerheid.

Het feit dat de Brusselse regering voor deze start- en landingsbaan heeft gekozen en zelf geen beroep aantekent bij de Raad van State tegen de vliegroute – die de nachtrust van meer dan 100.000 Brusselaars verstoort – is het gevolg van een fout bij het kabinet van mobiliteitsminister Elke Van den Brandt (Groen), waardoor de termijn voor het indienen van een beroep is verstreken.

Ondertussen neemt de druk op minister Jean-Luc Crucke (Les Engagées) toe om een besluit te nemen over deze netelige kwestie. Het lijkt echter onwaarschijnlijk dat er op korte termijn een structurele oplossing zal worden gevonden.

Een duurzame oplossing hangt af van een nieuwe federale luchtvaartwet, en die zal er niet onmiddellijk komen vanwege het nulsomspel tussen de regio’s en omdat de regering-De Wever midden in de crisis rond de begrotingsonderhandelingen andere zaken aan haar hoofd heeft.

Spanningen als gevolg van het briefincident

Op 17 juli bracht Crucke Van den Brandt op de hoogte van de “toekomstige permanente invoering” van de naderingsroute RNP 07L. Dit zou op 16 september worden vastgelegd in een officiële luchtvaartpublicatie, met ingang van 1 november. Na die officiële kennisgeving had de Brusselse regering 60 dagen de tijd om bij de Raad van State een beroep tot nietigverklaring in te stellen.

Omdat het kabinet van Van den Brandt de bewoordingen echter te vaag en dubbelzinnig vond om als officiële kennisgeving van een aanvechtbaar besluit te kunnen gelden, heeft het de bevoegde staatssecretaris voor Milieu en Klimaat, Ans Persoons (Vooruit), noch de rest van de Brusselse regering op de hoogte gebracht van de brief.

Persoons zelf kwam er blijkbaar pas op 6 november achter, toen de termijn voor het indienen van een verzoekschrift bij de Raad van State al was verstreken. Met andere woorden: te weinig, te laat.

Het incident met de brief zorgde uiteraard voor spanningen tussen Persoons en Van den Brandt, en leidde gisteren ook tot een crisisvergadering binnen de Brusselse regering.

Tijdens die vergadering hebben zij de kwesties opgelost. Naast de hierboven genoemde maatregelen heeft de regering besloten verdere juridische analyses uit te voeren om vast te stellen of zij nog steeds zelf beroep kan aantekenen bij de Raad van State, en tegelijkertijd te onderzoeken of zij de stelling kan betwisten dat de betreffende brief een zogenaamde officiële kennisgeving vormt.

Ondertussen pleit de Brusselse regering ook voor een objectief, transparant en op de volksgezondheid gericht besluitvormingsproces met betrekking tot het luchtverkeer. Dat standpunt zal ook worden verdedigd tijdens de vergadering van het Overlegcomité op 16 november.

Groen slaat terug

In reactie hierop stelt Van den Brandt dat het vanaf het begin misleidend was om te doen alsof de oplossing voor vliegtuiglawaai volledig afhangt van een vaag geformuleerde brief. “Dat is een afleidingsmanoeuvre en verhult de kern van de zaak: het ontbreken van een akkoord over luchtvaartwetgeving die de overlast voor alle bewoners zou verminderen”, zegt de Groene minister, die overal te horen kreeg dat ze deze zaak had verprutst.

Ze wijst erop dat haar partij zich op federaal en Vlaams niveau opstelt als bondgenoot, aangezien daar de werkelijk cruciale hefbomen liggen om de geluidsoverlast door vliegtuigen aan te pakken.

“Beide overheden dragen de daadwerkelijke verantwoordelijkheid: de Vlaamse regering kan de milieuvergunning gebruiken om het aantal vluchten te beperken, terwijl de federale regering dringend werk moet maken van een nieuwe luchtvaartwet. Daarin ligt de echte oplossing. De Brusselaars zijn al veel te lang het slachtoffer van ondraaglijke overlast; ze verdienen beter”, aldus Van den Brandt.

Een kwestie die de gemeenschap aangaat

En Crucke – hoe reageert hij zelf op alle ophef rond de brief en de omstreden RNP-07L-vliegroute, die inmiddels is omgedoopt tot de “Crucke-route”?

Was die brief inderdaad één A4-pagina die “stiekem” werd verstuurd, zoals Van den Brandt het uitdrukt, of een slinkse poging om deze “luchtsnelweg” voorgoed te verankeren, zoals de burgemeester van Koekelberg beweert?

Crucke zegt dat de route al sinds 2016 bestaat en ook al werd gebruikt door zijn voorgangers Jacqueline Galant (MR) en François Belot (MR). Volgens hem heeft de luchtverkeersleidingsdienst Skeyes de naderingsroute ook verplicht gesteld.

Volgens Skeyes leverden de VOR-route – een radiobaken in Steenokkerzeel, dat voornamelijk wordt gebruikt voor naderingen via baan 07 links – en de bijbehorende naderingsprocedures verschillende problemen op die de luchtvaartveiligheid in gevaar brachten. Daarom is besloten om de nieuwe, satellietgestuurde naderingsroute RNPO7L te gebruiken, die tot voor enkele jaren nog zelden of nooit werd gebruikt.

Hoe vaak de route wordt gebruikt, hangt af van de wind en van beslissingen van Skeyes en de federale overheid. Crucke wil de route behouden, maar het gebruik ervan beperken door steilere naderingsprocedures en flexibelere windnormen in te voeren.

Maar de minister stelt ook dat dit een zaak van de gemeenschap is. Vlaanderen verzet zich tegen het afwentelen van de lasten op de Vlaamse gemeenten en heeft gewezen op een belangenconflict met betrekking tot het plan van Crucke.

Ondertussen is ook bekend geworden dat, naast de Stad Brussel, ook de Brusselse gemeenten Sint-Jans-Molenbeek, Koekelberg, Schaarbeek, Anderlecht, Sint-Gillis en Evere hun zaak voor de Raad van State brengen.

De kwestie zal daarom in een impasse blijven totdat er een nieuwe federale luchtvaartwet wordt aangenomen. Volgens Crucke zal deze wet naar verwachting begin 2027 worden aangenomen. De belangen in deze kwestie lopen echter zo ver uiteen – Vlaanderen is ook de grootste aandeelhouder van Brussels Airport Company – dat alleen rechtszaken of een wonderbaarlijk compromis voor een doorbraak kunnen zorgen.