De Franse Conseil d'analyse économique (CAE) en de Frans-Duitse Raad van Economische Experts (GCEE) hebben een gezamenlijke verklaring gepubliceerd waarin ze de EU oproepen om zich te richten op het koolstofvrij maken van het vrachtvervoer over de weg door de steun voor waterstoftrucks stop te zetten. Ze dringen erop aan om prioriteit te geven aan batterij-elektrische vrachtwagens, die als de meest levensvatbare oplossing worden beschouwd.

Negen experts van de CAE en GCEE hebben een open brief aan de EU ondertekend om de Unie te herinneren aan haar plicht om het wegvervoer koolstofvrij te maken, dat een groot deel van onze totale uitstoot van broeikasgassen vertegenwoordigt.

Hoewel er nog steeds verschillende alternatieven voor de huidige dieseltrucks worden voorgesteld, vrezen beide organisaties dat het niet focussen op één oplossing zal betekenen dat doelen uit het klimaatakkoord van Parijs en de Europese Green Deal niet gehaald zullen worden.

Modal shift en optimalisatie zijn slechts marginale voordelen

De gezamenlijke verklaring duikt in alle mogelijke alternatieven voor dieseltrucks. Een modal shift naar treinen en schepen voor lokaal vrachtvervoer wordt al snel uitgesloten, omdat het meeste transport plaatsvindt over korte afstanden met meerdere stops.

Ook heeft niet elke EU-lidstaat een ontwikkelde spoorweginfrastructuur. Hierop focussen zou slechts een marginale vermindering van de uitstoot van broeikasgassen betekenen: 6% in Duitsland en minder dan 2% in Frankrijk.

Het terugdringen van de vraag naar vervoer (ook wel soberheid genoemd) zou een aanzienlijke impact hebben, maar dat is niet waarschijnlijk. Volgens onderzoek zal het wegtransport tussen 2015 en 2050 slechts met 47% toenemen.

De optimalisatie van de huidige routes en het gebruik van grotere vrachtwagens zoals ecocombi's, samen met technologische verbeteringen om het gewicht en de CO2-uitstoot te verlagen, kunnen op korte termijn een uitstootvermindering tot 40% opleveren. Toch zullen ze het wegtransport nooit volledig koolstofvrij maken.

Waterstof gewoon niet levensvatbaar voor het meeste wegvervoer

Dit alles betekent dat de implementatie van emissieloze vrachtwagens noodzakelijk is om de netto koolstofneutrale doelstellingen te halen. Er liggen twee primaire technologieën op tafel: batterij-elektrische trucks en waterstoftrucks met brandstofcellen. E-fuels komen ook aan bod in de paper, maar elimineren de lokale uitstoot niet en zorgen vaak voor meer uitstoot bij hun energie-intensieve productie.

Bij een vergelijking van waterstof en batterijen komt de laatste al snel naar voren als het meest waarschijnlijke alternatief voor diesel in de toekomst. Waterstof is duurder en minder energie-efficiënt (batterijtrucks verbruiken tot 50% minder energie well-to-wheel), vereist grotere investeringen in infrastructuur en moet duurzaam worden geproduceerd om een echte CO2-reductie te bereiken in vergelijking met diesel. Waterstof is daarom alleen de voorkeursoplossing in nichegebieden waar batterijen niet levensvatbaar zijn.

Infrastructuurinvesteringen nodig

Dan blijven batterij-elektrische trucks over als de meest haalbare oplossing. De CAE en GCEE gaan echter niet voorbij aan de nadelen: elektrische trucks zijn nog steeds duurder in aanschaf dan dieseltrucks.

De EU moet ook fors investeren in oplaadinfrastructuur langs belangrijke vervoerscorridors (met technologieën zoals Megawatt opladen om de oplaadtijden te verkorten) om de vraag en de levensvatbaarheid voor vervoerders te verbeteren. Met de aanleg van meer oplaadstations moet ook het parkeren langs snelwegen worden verbeterd vanwege de langere wachttijden.