De fiets blijft aan populariteit winnen in Vlaanderen: 18,5% van de Vlamingen reist met de (elektrische) fiets. Er werd met andere woorden nog nooit zoveel gefietst in Vlaanderen. Dit blijkt uit de zevende studie van de Vlaamse overheid over verplaatsingsgedrag in Vlaanderen. Ter vergelijking: in Nederland wordt 27% van de verplaatsingen met de fiets afgelegd.

Toch blijft de auto het populairste vervoermiddel voor woon-werkverkeer. Bijna twee derde, of 64%, van de beroepsbevolking gebruikt de auto als belangrijkste vervoermiddel voor woon-werkverkeer.

Op een gemiddelde weekdag worden 45,8% verplaatsingen gemaakt als autobestuurder en nog eens 14,5% als autopassagier. Dit betekent dat meer dan 60% van de dagelijkse
verplaatsingen gebeuren met de auto, een aandeel dat al verschillende edities van de enquête bijna constant blijft. De modal shift in Vlaanderen blijft dus traag op gang komen.

Hoge cijfers dankzij de toename van e-bikes

Vorig jaar maakten meer dan twee op de tien woon-werkverplaatsingen (22%) gebruik van de fiets als belangrijkste vervoermiddel. Deze stijging is voornamelijk te danken aan het gebruik van e-bikes. Het fietsgebruik is hoger tijdens de werkweek (20%) dan in het weekend (18,5%). In beide gevallen is dit het hoogste aandeel ooit gemeten. De gemiddelde woon-werkafstand is 18,4 km.

De fiets doet het traditioneel ook beter voor reizen van en naar school. De gemiddelde woon-schoolafstand bedraagt 9,8 km. Vorig jaar was dit goed voor een aandeel van 36,2%. Over het algemeen is het aandeel fietsers het hoogst bij 13-17-jarigen (38%) en het laagst bij 25-34-jarigen (14%). Steeds meer Vlamingen bezitten een e-bike: van 32,8% naar 44%. De gemiddelde leeftijd van de e-fietser is 48 jaar, terwijl de gemiddelde leeftijd van de niet-elektrische fietser 33 jaar is.

Minder gebruik van openbaar vervoer

Van de actieve bevolking kiezen 5,9% de trein als hun belangrijkste manier van woon-werkverkeer. Een kleine groep (4%) gaat te voet en iets meer dan 2% kiest voor de bus, tram of metro.

Het gebruik van het openbaar vervoer voor woon-werkverkeer is de laatste jaren verder gedaald tot 8,2%, hoewel 10,4% van de Vlamingen een treinabonnement heeft en 22,5% er een heeft bij De Lijn. Dat lage cijfer benadrukt echter opnieuw het pijnpunt van openbaar vervoer in Vlaanderen.

Iets minder dan 9% van de Vlamingen maakt ook gebruik van gedeelde systemen, bijna vijf keer meer dan in de vorige studie. Het autobezit daalt licht van 82,5% naar 81,2%, maar de gemiddelde jaarlijkse afstand afgelegd met de auto stijgt tot 13.816 km.

De auto wordt vaak gebruikt, zelfs voor korte afstanden

De studie, waaraan bijna 24.000 Vlamingen deelnamen, toont ook aan dat Vlamingen (vanaf 6 jaar) op een gemiddelde dag 2,6 keer reizen, 29,3 km afleggen en 73 minuten in het verkeer staan. Mannen leggen gemiddeld nog steeds meer kilometers per dag af (32,8 km/dag) dan vrouwen (25,8 km/dag). Iemand met een hoger diploma reist ook tot 3 keer meer kilometers dan iemand zonder diploma.

‘Winkelen’ blijft de belangrijkste reden voor Vlamingen om te reizen (19,7%), gevolgd door ‘Werk’ (17,9%) en ‘Vrije tijd, sport en cultuur’ (15,7%).

Meer dan de helft van alle verplaatsingen in Vlaanderen zijn echter korter dan 5 km, wat betekent dat Vlamingen nog steeds vaak hun toevlucht nemen tot de auto, zelfs voor korte verplaatsingen van minder dan 1 km. Dit heeft een impact op de luchtkwaliteit.

Bijna de helft van de reizen is duurzaam

Bijna de helft (46,9%) van de reizen is duurzaam op een gemiddelde dag. Dit aandeel is gedaald ten opzichte van de vorige enquête (2021-2022), maar ligt hoger dan voor de COVID-19 pandemie. Het doel is dat de Vlamingen tegen 2030 de helft van hun verplaatsingen duurzaam maken.

Vervoerregio Antwerpen heeft het grootste aandeel duurzame verplaatsingen (58%), vervoerregio's Limburg en Vlaamse Ardennen (beide 37%) het kleinste. In de vervoersregio's Brugge, Gent en Kempen wordt de fiets het meest gebruikt (beide 24%), Antwerpen zit daar net onder (23%). In de vervoersregio's Vlaamse Ardennen (9%), Limburg en de Vlaamse rand rond Brussel (beide 11%) wordt het minst gefietst. Dit lage cijfer is vooral opvallend voor Limburg, aangezien de provincie alom geprezen wordt voor haar uitgebreide en goed onderhouden fietsnetwerk.