Na een jaar treuzelen met het vergroenen van haar vloot, lijkt de Vlaamse openbaarvervoermaatschappij nu op kruissnelheid te komen wat betreft het terugdringen van haar CO2-uitstoot. Bovenop de 230 nieuwe bussen die momenteel worden geleverd, bestelt De Lijn nog eens 290 elektrische bussen.

Deze investering van 185 miljoen euro past in de ambitie van De Lijn om tegen 2035 volledig emissievrij openbaar vervoer aan te bieden. En om de critici de mond te snoeren, zijn 50 bussen van Belgische makelij.

De meeste bussen zijn nog steeds van BYD

De nieuwe Vlaamse regering heeft De Lijn 400 miljoen euro ter beschikking gesteld om te investeren in rollend materieel. Het bedrijf heeft dat budget nu gebruikt om rond te shoppen bij verschillende busbouwers.

Bij VDL in Roeselare worden zo'n 50 bussen van de 290 e-bussen gemaakt. Het gaat om gelede e-bussen met een lengte van 18 meter. De Lijn lijkt haar lesje geleerd te hebben, getuige de vorige bestelling van 92 bussen bij BYD. Deze bestelling werd bekritiseerd, omdat De Lijn werd verweten niet te profiteren van het aanbod binnen de Vlaamse en Europese busindustrie, een verwijzing die volgde op het faillissement van de Vlaamse busfabrikant Van Hool.

Bij Iveco zijn nog eens 100 bussen van hetzelfde type besteld om in Frankrijk te bouwen. Tot slot bestelde De Lijn 140 standaard e-bussen, met een lengte van 12 meter, bij BYD. Deze voertuigen zullen in Hongarije worden gebouwd.

Meer bussen op komst

De eerste bussen worden naar verwachting eind volgend jaar geleverd. Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) verwacht dat De Lijn later dit jaar een bijkomende bestelling zal plaatsen. De gemiddelde leeftijd van de bussen van De Lijn is vorig jaar verder gestegen tot 10,6 jaar. De instroom van nieuwe e-bussen moet de ommekeer inluiden.

“We gaan resoluut verder met de uitvoering van ons vergroeningsprogramma”, zegt Ann Schoubs, Algemeen Directeur van De Lijn. “De verjonging van onze busvloot die we hiermee kunnen realiseren, zal ook zorgen voor een betrouwbaarder aanbod voor de reiziger”, een verwijzing naar het feit dat De Lijn records breekt op het vlak van afgelaste ritten. “Deze e-bussen zullen ook worden uitgerust met alle moderne gemakken, waarmee we meer passagiers in onze bussen willen krijgen en zo de files willen helpen verminderen. Tegelijkertijd geven we ook prioriteit aan de elektrificatie van onze remises, zodat de nieuw aangeschafte e-bussen opgeladen kunnen worden.”

Volgens minister De Ridder zullen er dit jaar 500 tot 600 bussen besteld worden. Als de in het verleden bestelde e-bussen worden meegerekend, zou De Lijn tegen het einde van de legislatuur 1.000 nieuwe voertuigen hebben, of ongeveer de helft van de vloot.

De politieke partij CD&V vreest ook dat deze e-bussen vooral in de grotere steden zullen worden ingezet. Vandaag hebben immers nog maar negen van de 54 depots van De Lijn, of 17%, laadinfrastructuur.

En voorlopig is er geen elektrische laadinfrastructuur in zicht voor bussen van De Lijn in de Westhoek, de regio Midwest (ten oosten van West-Vlaanderen), de Vlaamse Ardennen, de regio Dender, de Kempen en grote delen van Limburg en de Vlaamse Rand. Oostende is ook buiten beeld.

Nieuw actieplan tegen gesjoemel

De Lijn lanceerde ook een nieuw actieplan tegen tariefontduiking. Daarbij wordt gebruik gemaakt van data en kunstmatige intelligentie om risicolijnen en -momenten op te sporen. Maar De Lijn werft ook extra controleurs aan. Ze wil hen meer inzetten, met specifieke doelstellingen per regio.

Busbegeleiders zullen ook controles kunnen uitvoeren. Bovendien zullen de controles niet meer op voorhand aangekondigd worden. De Lijn zal haar controles voortzetten in samenwerking met de lokale politiezones en ook de mogelijkheid onderzoeken van ondersteuning door externe bewakingsfirma's, zoals G4S.

Instappen aan de voorkant van de bus wordt ook weer verplicht. Na de tariefverhoging zullen de boetes ook stijgen met 18%. Boetes zullen vervolgens samen met de gezondheidsindex worden geëvalueerd. Tot slot zal het delicate proces worden hervormd voor een efficiëntere inning, bijvoorbeeld door het gebruik van automatische inning.

Aanpassing van aanbiedingen

Bovendien zal De Lijn op 1 juli haar aanbod opnieuw aanpassen. Daarbij moet het aanbod verder worden afgestemd op beschikbare capaciteit, veranderende treintijden en grote omleidingen. De aanpassingen komen er ook om “tekorten in het aanbod in de verschillende vervoersregio's weg te werken.”

De tekorten in het aanbod van De Lijn zijn deels te wijten aan onderbezetting en een tekort aan chauffeurs en bussen. De aanpassingen houden rekening met de principes van basisbereikbaarheid, zegt De Lijn. “Uit een eerste analyse blijkt inderdaad dat er nog heel wat buslijnen zijn met een zeer lage bezetting en andere waar duidelijk potentieel aanwezig is om verder in te investeren.”

Retro plezier

Bovendien is het dit jaar precies 100 jaar geleden dat de eerste “geregelde” buslijn in België reed, een gevolg van de wetgeving die openbaar vervoer per bus mogelijk maakte. De eerste lijnbussen, tussen het Jourdanplein in Etterbeek en het centrum van Overijse, reden in 1925. De lijn bestaat, op enkele aanpassingen van de reisroute na, nog steeds.

Om dit te vieren organiseert het Brusselse Trammuseum dit weekend een tweedaags ‘busfestival’ in de hoofdstad. Op het programma staan een tentoonstelling, retro busritten en een oldtimerrally.