Meer dan drie jaar nadat het autoschip Felicity Ace verdween onder de Atlantische Oceaan met bijna 4.000 luxe auto's aan boord, is een Duitse rechtbank begonnen met de behandeling van wat een mijlpaaltest zou kunnen worden over wie er verantwoordelijk is voor de risico's van de logistiek van elektrische voertuigen.

De rechtszaak, die deze week begon in Braunschweig, Nedersaksen, plaatst de Japanse rederij Mitsui Osk Lines (MOL) en een consortium van verzekeraars tegenover twee bedrijven binnen de Volkswagen Group - Porsche en VW Group Logistics.

Er staan niet alleen honderden miljoenen aan schadevergoedingen op het spel, maar ook een precedent scheppende vraag: Heeft een accu van een elektrische auto de brand veroorzaakt die het schip deed zinken? Of hebben inadequate veiligheidsmaatregelen en slecht crisismanagement een ongeluk veranderd in een maritieme ramp?

3000 meter omlaag

Op 16 februari 2022 vertrok de Felicity Ace uit de haven van Emden, Duitsland, op weg naar de VS met bijna €403 miljoen aan nieuwe voertuigen aan boord.

Onder de vracht bevonden zich 1.100 Porsches, 186 Bentleys, Lamborghini's en Audi's - allemaal bestemd voor gretige kopers aan de andere kant van de Atlantische Oceaan. Deze waren goed voor bijna een vierde van de waarde.

Maar bij de Azoren brak er brand uit aan boord. Ondanks pogingen om het schip in veiligheid te brengen, zonk het twee weken later en kwam het meer dan 3000 meter onder de oppervlakte tot stilstand. Gelukkig ontsnapten alle bemanningsleden ongedeerd, maar het incident achtervolgt sindsdien zowel de scheepvaart als de automobielsector.

De eigenaar van het schip en de verzekeraars beweren dat de brand is begonnen in de accu van een Porsche Taycan. Ze beweren dat VW onvoldoende heeft gewaarschuwd voor de brandrisico's die gepaard gaan met het verschepen van hoogspanningsaccu's.

Advocaten van Volkswagen verwerpen deze versie volledig. Ze zeggen dat de reder zich bewust was van de risico's en dat de brand onder controle had kunnen worden gehouden als de schuimblussystemen van het schip correct waren gebruikt.

Wat wist VW?

De kern van de zaak is het principe dat Duitsers Wissensvorsprung noemen - letterlijk kennisvoorsprong. Had Volkswagen een dieper technisch inzicht in de risico's van accu's dan zijn transportpartners? En zo ja, had het die informatie gedetailleerder moeten delen?

De rechtbank moet uitzoeken of de hoofdoorzaak een technische fout, menselijke onachtzaamheid of een combinatie van beide was. Volkswagen wordt in ieder geval niet verantwoordelijk gehouden voor de brand zelf.

Een extra uitdaging is dat de Felicity Ace nu onvindbaar is en diep onder de Atlantische Oceaan ligt. Zonder fysiek wrakmateriaal om te onderzoeken, moet de rechtbank afgaan op de verslagen van de bemanning en forensische analyses. De rechter die de zaak voorzit vergeleek het met een raadsel van “wat kwam eerst - de kip of het ei”.”

De rechtbank als echokamer

De Duitse Vereniging van Verzekeraars heeft er al bij scheepvaartmaatschappijen op aangedrongen om hun brandbestrijdingssystemen aan te passen aan de unieke gevaren van lithium-ionbatterijen, die veel heter en langer branden dan conventionele brandstofbranden.

De rechtszaak in Braunschweig kan bepalend zijn voor de manier waarop de kosten en verantwoordelijkheden voor het verschepen van elektrische voertuigen in de toekomst worden verdeeld. Het kan ook doorwerken tot ver buiten de Duitse rechtbank, aangezien Porsche te maken heeft met parallelle rechtszaken die nog lopen in Stuttgart en Panama.

Beide partijen hebben tot 8 oktober de tijd om hun gedetailleerde argumenten in te dienen. Maar wat de uitspraak ook is, de zaak zal waarschijnlijk weerklinken in een sector die nog steeds worstelt met de uitdagingen van het elektrische tijdperk.