Krijgen we binnenkort zelfrijdende Tesla's in België? De Amerikaanse autofabrikant heeft in maart al een aanvraag ingediend bij de Europese Commissie voor de goedkeuring van autonoom rijden (Full Self Driving), en meer specifiek hands-off rijden onder toezicht.

Volgens de krant Vers L'Avenir is federaal minister van Mobiliteit Jean-Luc Crucke (Les Engagés), in tegenstelling tot zijn voorganger, nu al voorstander. Crucke wil bovendien dat België een hoofdrolspeler wordt in de uitrol van autonome voertuigen.

Artikel 39

Hoewel de EU-goedkeuring er nog niet is, anticiperen verschillende Europese websites van de EV-fabrikant al op de ontwikkelingen. De Tesla-sites, waaronder de Belgische, hebben nu namelijk een speciale pagina die volledig is gewijd aan het autonome rijsysteem, Full Self-Driving.

En het bedrijf heeft het slim gespeeld. Tesla maakt gebruik van artikel 39 van de Europese verordening, dat een kader biedt voor een voorlopige typegoedkeuring voor voertuigen of systemen, zoals FSD, zelfs als ze formeel nog niet voldoen aan de huidige vereisten.

Volgens artikel 39 kan Tesla een aanvraag indienen bij slechts één lidstaat - in dit geval Nederland - en als deze wordt geaccepteerd, wordt de aanvraag automatisch erkend in alle andere EU-landen, tenzij een individuele lidstaat bezwaar maakt. Op deze manier omzeilt de Amerikaanse fabrikant de traditionele procedure, die langer en restrictiever is, voor een nieuwe technologie die nog niet onder bestaande normen valt.

De Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) staat erom bekend meer open te staan voor auto-innovatie, en dat is precies de reden waarom Tesla een vergunning heeft ingediend om zijn autonome rijsysteem in Nederland te testen. Pikant detail: Tesla's rijassistentiesysteem Autopilot kwam in 2015 al op de Europese markt dankzij een maas in de wet, en de RDW speelde daar een rol in.

Bij een succesvolle stemming zou de goedkeuring eind september van kracht kunnen worden. Het doel is om FSD in de ‘begeleide' modus mogelijk te maken, in eerste instantie nog met een veiligheidsbestuurder, maar met functies zoals handsfree bediening op snelwegen, zodra de regelgeving van kracht wordt.

‘België moet hoofdrolspeler worden voor zelfrijdende auto's’

Volgens federaal minister van Mobiliteit Jean-Luc Crucke (Les Engagés), zoals geciteerd in Vers L'Avenir, heeft Tesla hem inderdaad “op de hoogte gebracht van zijn voornemen om een afwijking aan te vragen om een EU-typegoedkeuring te verkrijgen voor een voertuig met nieuwe en innovatieve technologie”. De administratie van de minister heeft Tesla geïnformeerd dat de aanvraag moet worden ingediend door de typegoedkeuringsinstantie van een lidstaat, wat in België de verantwoordelijkheid is van de Gewesten.

Crucke's voorganger, Georges Gilkinet (Ecolo), was geen voorstander van zelfrijdende auto's helemaal niet. “Zelfrijdende auto's komen ook in de file te staan en veroorzaken vervuiling. Voor lange reizen is het beter om mensen aan te moedigen de trein te nemen dan in een zelfrijdende auto te gaan zitten,” dixit Gilkinet.

Maar Crucke wil dat België “een hoofdrolspeler wordt in de uitrol van autonome voertuigen, met prioriteit voor autonome publieke, gedeelde EV's. De kwestie van autonome voertuigen is een grote uitdaging voor de mobiliteit van morgen.”

Ook Vlaanderen is een voorstander. De Vlaamse Taskforce Autonoom Vervoer heeft hiervoor al een ‘roadmap’ uitgestippeld in 2024, en Vlaanderen heeft in het verleden duidelijk gemaakt dat het tegen 2026 zelfrijdende auto's op de Vlaamse wegen wil hebben. Volgens Crucke zijn hierover al gesprekken aan de gang tussen de regionale mobiliteitsadministraties en de federale overheid.

Concurrenten hebben ook Europese plannen

Eind juni lanceerde Tesla, dat wereldwijd kampt met tegenvallende verkopen, zijn langverwachte robottaxidienst in Austin, de hoofdstad van Texas. Musk stelt dat de meeste nieuwe Tesla's al zijn uitgerust met de nodige technologie om volledig autonoom te rijden.

Hij voorspelt dat zijn bedrijf uiteindelijk meer dan 90% van de robottaximarkt zal veroveren, met miljoenen zelfrijdende auto's op de weg. En vorige week reed een Tesla Model Y reed zelf van de Gigafactory van het bedrijf in Austin naar de voordeur van een klant zonder dat er iemand achter het stuur zit.

Toch zijn er twijfels over de aanpak van Musk. De belangrijkste concurrent van de autonome taxidienst, Waymo, een zusterbedrijf van Google, gebruikt namelijk lidartechnologie, terwijl Tesla alleen op camera's vertrouwt. Lidar is een technologie gebaseerd op lasers om een 3D-beeld van de omgeving te krijgen.

Waymo rijdt nu meer dan 250.000 volledig autonome ritten per maand in meerdere Amerikaanse steden, met een vloot van meer dan 1.500 voertuigen. Taxi-app Uber stopte in 2018 met de ontwikkeling van autonome taxi's nadat een SUV een voetganger doodreed in Arizona.

Toch kondigde het bedrijf in mei aan dat het van plan is om volgend jaar in Europa zelfrijdende taxi's op zijn platform aan te bieden. De Amerikaanse taxidienst kondigde een samenwerking aan om de robotcabines te ontwikkelen met het Chinese Momenta, een ontwikkelaar van autonome rijtechnologieën.

Waymo streeft ook naar Europese uitbreiding. De eerste tests zijn al aan de gang in Italië en andere landen zullen naar verwachting volgen, maar een definitieve lanceerdatum is nog niet bevestigd.