De Zuid-Koreaanse autofabrikant Kia is begonnen met de productie van zijn EV4 volledig elektrische hatchback in zijn fabriek in Žilina, Slowakije. Het is de eerste elektrische auto van Kia die in Europa wordt geproduceerd, hoewel de fabriek zelf al in 2004 is geopend, in een land dat snel een ‘magneet’ is geworden voor autofabrieken. En daar zijn goede redenen voor.

De vijfdeurs variant van de EV4 is speciaal ontworpen voor de Europese markt en zal exclusief worden geassembleerd in Kia AutoLand Slowakije, aldus de autofabrikant. Er is ook een sedanvariant, die sinds maart 2025 in Zuid-Korea (Gwangmyeong) wordt gebouwd en bedoeld is voor de Aziatische en Amerikaanse markt.

Vanaf € 38.890

Kia kondigde in juli prijzen aan voor zijn EV4, zijn mainstream C-segment EV hatchback, die de kloof overbrugt tussen de voordelige modellen voor de massamarkt (zoals de aankomende EV2) en de EV's uit het hogere segment, zoals de EV6 en EV9. De prijzen variëren van €38.890 tot €53.750 en de eerste leveringen staan gepland voor oktober.

Met zijn gestroomlijnde silhouet en aërodynamische ontwerp is de EV4 de eerste wereldwijde elektrische sedan (voor Korea en Noord-Amerika) of hatchback (voor Europa) van Kia, een nieuwe stap voorbij crossovers en overhypte SUV's, die vaak op elkaar lijken.

Kia streeft ernaar om in 2025 wereldwijd ongeveer 160.000 exemplaren van de EV4 te verkopen, waarvan ongeveer 80.000 voor Europa, ongeveer 50.000 voor Noord-Amerika en de rest voor Korea en andere regio's. Dit zijn ambitieuze cijfers, aangezien de totale BEV-verkoop van Kia in Europa in 2024 ongeveer 81.000 eenheden bedroeg, wat een lichte daling betekent. Dit zijn ambitieuze cijfers, aangezien de totale BEV-verkoop van Kia in Europa in 2024 ongeveer 81.000 eenheden bedroeg, wat een lichte daling betekent. 

Showcase fabriek

Kia ziet zijn moderne autofabriek in Žilina (Slowakije) graag als een showcase. “Het is een van de pijlers van de Europese activiteiten van het merk. Deze locatie, die in 2004 werd geopend, beslaat twee vierkante kilometer en heeft een strategische ligging om de belangrijkste markten van het continent te bedienen.”

“Er werken ongeveer 3.700 mensen en meer dan 600 geavanceerde robots. De fabriek kan verschillende modelvarianten tegelijk produceren in vijf hoofdafdelingen: perserij, carrosserie, lak, motoren en assemblage.”

“De start van de productie van de EV4 is een belangrijke stap voor ons. Het illustreert de technische capaciteit en flexibiliteit van onze Europese activiteiten,” zegt Marc Hedrich, President en CEO van Kia Europe.

BEV, hybride en ICE

“Vanaf 20 augustus bouwt Slowakije naast hybride en thermische modellen ook 100% elektrische voertuigen. Met de uitbreiding van onze productiemogelijkheden versterken we onze ondersteuning van ons gevarieerde Europese klantenbestand.” Kia bouwt sinds 2004 modellen als de Ceed, Sportage en Venga in de Sloveense fabriek.

Met een jaarlijkse capaciteit van 350.000 voertuigen en 540.000 motoren heeft de fabriek sinds de opening meer dan vijf miljoen eenheden geproduceerd, die worden geëxporteerd naar 83 landen. Dit is goed voor ongeveer 11% van de wereldwijde productie van Kia.

Het is verder gemoderniseerd om vanaf nu volledig elektrische voertuigen te bouwen, naast andere aandrijflijnvarianten. Na een investering van 108 miljoen euro werden de productielijnen gemoderniseerd met nieuwe technologieën, waaronder een transportband voor elektrische batterijen die geïntegreerd is in de chassislijn van de assemblagehal, aldus Kia.

Detroit van Europa

Slowakije wordt vaak beschouwd als een moderne versie van het ‘Detroit van Europa’ als het gaat om de concentratie van autoproductie. Kia was een van de eersten, nadat Volkswagen in 1991 zijn fabriek in Bratislava vestigde. De tweede fabriek werd echter pas in 2004 opgericht, kort daarna gevolgd door PSA/Stellantis (Peugeot-Citroën-Opel) in Trnava in 2006.

Later volgde Jaguar Land Rover (JLR) in Nitra (2019). En nu bouwt Vovo een gloednieuwe fabriek voor volledig elektrische auto's in Košice, gepland voor 2027, een primeur in Oost-Slowakije.

Ondanks het feit dat Slowakije net iets meer dan 5,5 miljoen inwoners heeft, produceert het jaarlijks meer dan 1 miljoen auto's, waarmee het per hoofd van de bevolking de grootste autoproducent ter wereld is.

Waarom is Slowakije zo aantrekkelijk?

Slowakije trekt autofabrikanten aan vanwege de centrale ligging in Europa, geschoolde en betaalbare arbeidskrachten, een sterke toeleveringsbasis en aantrekkelijke stimuleringsmaatregelen van de overheid, vaak ondersteund door de Europese Unie. Dit zijn regionale ontwikkelingsfondsen van de EU, met name voor oostelijke regio's (zoals Košice), die minder ontwikkeld zijn dan het gebied rond Bratislava.

Als we Slowakije (Kia Žilina, VW Bratislava, Stellantis Trnava, JLR Nitra) vergelijken met de enige overgebleven autofabriek in België, Volvo Car Gent, een van de oudste en grootste Volvo-fabrieken in Europa, dan is de reden heel duidelijk.

Vier keer lagere arbeidskosten

Ten eerste zijn de arbeidskosten in Slowakije drie tot vier keer goedkoper dan in België. Volgens Eurostat (2023) bedroegen de gemiddelde arbeidskosten in de verwerkende industrie in Slowakije ongeveer €13 tot €15/uur (totale arbeidskosten, inclusief lonen, belastingen en uitkeringen), terwijl dit in België ongeveer €48 tot €50/uur is.

Het gemiddelde maandelijkse brutoloon in de autosector in Slowakije bedraagt €1.400 tot €1.600. Tegelijkertijd bedraagt dit in België €4.500-5.000+, afhankelijk van ploegendienst en collectieve overeenkomsten die door sterke vakbonden worden afgedwongen.

Met een sterk industrieel erfgoed, bekwame ingenieurs en lagere arbeidskosten in vergelijking met West-Europa biedt Slowakije een overtuigende balans van concurrerende kosten. Dat is vooral gunstig voor EV's en kleinere auto's in grote volumes, zoals de Kia EV4 of de Peugeot 208.

Toch is de kwaliteit altijd gelijk geweest aan die van westerse fabrieken, zelfs voor de duurdere modellen. VW, bijvoorbeeld, produceert premium SUV's zoals de Porsche Cayenne en Audi Q7 in Bratislava. En Slowakije wordt vaak omschreven als “de verlengde werkbank van Duitsland”, dat profiteert van het Duitse technische toezicht.

€81.000 subsidie per gecreëerde baan

En dan zijn er nog de overheidssubsidies en -stimulansen. België heeft een vennootschapsbelastingtarief van 25%, wat iets boven het EU-gemiddelde van 21-21,5% ligt en lager is dan dat van Duitsland (29,9%) en Portugal (31,5%). Enkele EU-landen bieden aanzienlijk lagere tarieven, zoals Hongarije (9%), Ierland (12,5%), Cyprus (12,5%) en Bulgarije (10%), die tot de laagste in de EU behoren.

Slowakije daarentegen heeft een vast vennootschapsbelastingtarief van 21%, maar investeringsstimulansen verlagen vaak het effectieve tarief. Tot 25-35% van de in aanmerking komende kosten kunnen worden gedekt, afhankelijk van de regio.

Voorbeeld: Volvo's nieuwe EV-fabriek in Košice vergde een investering van €1,2 miljard in 2022, waarvan €267 miljoen in door Slowakije/EU goedgekeurde subsidies, of ruwweg 22% van het totaal. Als je dat vergelijkt met de te creëren banen, zo'n 3.300, dan zou dat neerkomen op ongeveer €81.000 per baan aan subsidies.

België deelt doorgaans geen massale directe subsidies uit zoals Slowakije. In plaats daarvan biedt het O&O-belastingaftrek, innovatie-inkomensaftrek en loonsubsidies voor nachtdiensten of oudere werknemers.

Als je dat vertaalt voor Volvo in België, met 6.500 werknemers, is de steun vaak €10-20k per baan per jaar aan belastingvermindering, maar niet zoals de gigantische eenmalige subsidies in Slowakije.