De Vlaamse regering wil jaarlijks 50 miljoen euro extra innen uit snelheidscontroles. Dit is een van de mobiliteitsgevolgen van de Septemberverklaring, het moment waarop de Vlaamse regering de begroting 2026 voorstelt.

Daarnaast verhoogt de regering in Diependaele de CO2-belasting voor vrachtwagens. Verwacht wordt dat de kilometerheffing volgend jaar 90 miljoen euro extra inkomsten zal opleveren. Vanaf 2027 kan dit bedrag zelfs oplopen tot 180 miljoen euro. De sector heeft ontevreden gereageerd.

Eigen penalty platform

Volgens de krant Het Nieuwsblad gaat Vlaanderen vanaf volgend jaar zijn eigen flitspalen en controles op gemiddelde snelheden beheren via een eigen boeteplatform. Momenteel gebeurt dit via een samenwerking tussen de federale politie en het boeteplatform van de FOD Justitie.

Omdat dit echter problematisch blijkt, loopt Vlaanderen veel “inkomsten” mis en zal het daarom de verwerking van verkeersovertredingen die worden gedetecteerd door flitspalen of controles op gemiddelde snelheid zelf in handen nemen.

Door de boetes zelf te verwerken en op te volgen, verwacht de Vlaamse overheid jaarlijks 50 miljoen euro extra te genereren. Volgens Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) zal een deel van deze extra inkomsten “rechtstreeks naar het Fonds Verkeersveiligheid gaan om de verkeersveiligheid op de Vlaamse wegen verder te verbeteren.”

Spanningen op federaal niveau?

De maatregel kan echter leiden tot kritiek en spanningen op federaal niveau. Niet alle flitspalen staan onder Vlaamse controle; sommige zijn federale infrastructuur. De federale politie is immers verantwoordelijk voor de verkeershandhaving op snelwegen en gewestwegen, terwijl de lokale politie zich richt op gemeentelijke wegen.

Bovendien is de federale politie, die het ANPR-systeem beheert dat essentieel is voor de werking van flitspalen, bezig met het installeren van extra servercapaciteit.

Dit zal resulteren in een gemoderniseerd nationaal platform ‘ANPR@GPI’, dat beelden van alle aangesloten camera's, oude en nieuwe, zal samenbrengen. Het zal mogelijk zijn om 5.000 camera's aan te sluiten, ongeacht hun merk of model. Indien nodig is er een optie om uit te breiden naar 10.000. De minister van Binnenlandse Zaken beschreef het onlangs als een “cruciaal project” voor lokale politiezones.

Volgens de krant, die de FOD Justitie citeert, vloeit het geld van de in Vlaanderen vastgestelde verkeersovertredingen, met uitzondering van de boetes op autosnelwegen, “integraal” naar Vlaanderen; vorig jaar was dat 54 miljoen euro. En een aanzienlijk deel van de boetes op snelwegen vloeit ook terug naar de gewesten via het Fonds Verkeersveiligheid.

Hogere kilometerheffing voor vrachtwagens

Een andere maatregel die in het begrotingsakkoord is aangekondigd, is een verhoging van de kilometerheffing voor vrachtwagens. Volgens de transportfederatie Febetra zullen bijna alle voertuigen worden onderworpen aan de nieuwe heffing, hoewel de details nog niet bekend zijn. De consumenten zullen het meest te lijden hebben, omdat de verhoging van de kilometerheffing uiteindelijk aan hen zal worden doorberekend.

In 2024 bracht de belasting, die eigenaars van bepaalde vrachtwagens moeten betalen voor het gebruik van snelwegen en andere wegen in België, ongeveer 650 miljoen euro op. In 2026 zal dit cijfer naar verwachting met 90 miljoen euro stijgen en voor 2027 rekent de regering zelfs op 180 miljoen euro aan extra inkomsten.

“We vermoeden ook dat vrijwel alle vrachtwagens door de verhoging getroffen zullen worden, en niet alleen de meest vervuilde, zoals ik nu suggereer”, zegt Isabelle De Maegt, woordvoerster van Febetra.

Consumenten zullen ervoor betalen

Transport & Logistics Belgium (TLB), dat de beroepsorganisaties van de transportsector, TLV, UPTR en Febetra verenigt, stelt ook dat hogere kilometertarieven zullen worden doorgerekend aan de consument.

Bovendien noemen ze de maatregel “de zoveelste klap in het gezicht van de Vlaamse transporteurs”, onder meer omdat de korting op de kilometerheffing voor zero-emissie voertuigen vanaf volgend jaar verder wordt afgebouwd.

TLB wijst er ook op dat de kilometerheffing sinds de invoering in 2016 met bijna 60% is gestegen, zelfs voor de minst vervuilende vrachtwagens.

Volgens de organisatie heeft dit echter niet geleid tot investeringen in infrastructuur of maatregelen voor de sector, ondanks de verwachting van de overheid dat de Vlaamse transportsector - een typische kmo-sector - al belangrijke stappen zou hebben gezet in de richting van emissievrije voertuigen.

De transportsector blijft pleiten voor een algemene kilometerheffing, zoals veel experts ook doen, die ook voor personenauto's zou gelden. Toch zijn veel politieke partijen terughoudend om deze kwestie aan te pakken.