China kondigde woensdag op de klimaattop van de Verenigde Naties aan dat het de uitstoot van broeikasgassen tegen 2035 met 7 tot 10 procent zal verminderen, een cijfer dat de Europese Unie ontoereikend acht. 

Het was de Chinese president Xi Jinping die de klimaatdoelen presenteerde tijdens een videotoespraak. Het is de eerste keer dat China, momenteel de op een na grootste economie ter wereld en de grootste uitstoter van broeikasgassen, een vermindering van de uitstoot heeft aangekondigd.

Xi kondigde aan dat in 2035 naar verwachting meer dan 30% van China's energieverbruik afkomstig zal zijn van niet-fossiele brandstoffen. De capaciteit voor wind- en zonne-energie zal naar verwachting zes keer zo groot zijn als in 2020, met een totaal van 3.600 gigawatt.

Bescheiden en onvoldoende

Xi noemde ook doelstellingen om ‘nieuwe energievoertuigen’ gemeengoed te maken, het bosbestand uit te breiden en de dekking van China's koolstofmarkt uit te breiden naar industrieën met een hoge uitstoot. Sommige details blijven echter vaag. China heeft bijvoorbeeld (in de openbare aankondiging) niet duidelijk aangegeven hoe het het gebruik van steenkool zal terugdringen.

Kortom, de belofte is relatief bescheiden (qua ambitie). Over het algemeen beschouwen de meeste waarnemers het als een stap in de goede richting, maar onvoldoende. Toch vertegenwoordigt het een symbolische verschuiving in de aanpak van China door een bodem onder de uitstoot te leggen in plaats van alleen intensiteits- of groeibeperkingen na te streven.

‘Teleurstellend’

“De belofte van China blijft ver achter bij wat wij denken dat haalbaar en noodzakelijk is,” zei Europees Commissaris voor Klimaat Wopke Hoekstra. “Dit ambitieniveau is duidelijk teleurstellend en maakt het, gezien de aanzienlijke koolstofvoetafdruk van China, veel moeilijker om de wereldwijde klimaatdoelstellingen te halen. We zullen er bij China (en anderen) op blijven aandringen om verder te gaan dan het huidige ambitieniveau en om onze gezamenlijke verplichtingen in het kader van de Overeenkomst van Parijs na te komen.” 

China is verantwoordelijk voor 30 procent van de wereldwijde CO2-uitstoot. Volgens experts zou Peking zijn uitstoot de komende tien jaar met ongeveer 30 procent moeten verminderen om de klimaatdoelstelling van Parijs te halen, namelijk om de temperatuurstijging te beperken tot 1,5 graden Celsius boven het pre-industriële niveau.

‘Voorzichtig geformuleerd’

Volgens Chim Lee van de Economist Intelligence Unit, zoals gemeld in de krant De Morgen, is de kans echter groot dat Beijing de gestelde doelen zal overtreffen. “Chinese plannen worden altijd bewust voorzichtig geformuleerd,” zegt de analist die gespecialiseerd is in China's energietransitie. “China's benadering is dat de doelen haalbaar moeten zijn. We kunnen dit beschouwen als het absolute minimum dat China zal doen.”

China investeert al zwaar in schone energie, EV, uitbreiding van het elektriciteitsnet, enz. De aangekondigde doelstellingen voor hernieuwbare energie/zonne-energie/windenergie komen in veel gevallen overeen met de huidige trends. Hoe dan ook, als China zijn doelstellingen overtreft, kan dat helpen om een deel van de wereldwijde ‘ambitiekloof’ op het gebied van klimaatactie te dichten. Maar als het te weinig doet of achterblijft, blijft de wereld uit koers voor 1,5 °C.

Beperkte ambities

De Europese Unie heeft zich ook niet van haar meest ambitieuze kant laten zien. Ze heeft de deadline voor het indienen van de nationale doelstelling gemist omdat de lidstaten geen consensus konden bereiken over de doelstelling voor 2035. En dat is precies waar sommige Parlementsleden de EU van beschuldigen. Ze zien het zelfs als een verklaring voor de beperkte ambities van China.

“Ze hadden hoger kunnen zijn als de Europese Unie duidelijkere doelen had gesteld,” zei Peter Liese, klimaatcoördinator voor de Europese Volkspartij, waar ook Ursula von der Leyen en Wopke Hoekstra deel van uitmaken.

“Het is zeer beschamend dat Europa, dat het voortouw nam op het gebied van klimaat, zijn eigen belofte niet op tijd nakomt,” zei Europarlementariër Sara Matthieu (Groenen), milieucoördinator voor haar fractie.

30e COP30 in november

Ondertussen hopen de lidstaten dat er nog een akkoord kan worden bereikt vóór de COP in Brazilië in november. Als de EU er niet in slaagt een sterk standpunt in te nemen, riskeert ze haar imago op het internationale toneel te beschadigen, waardoor het een uitdaging wordt om een leidende rol te blijven spelen.

De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Antonio Guterres, zei: “De wetenschap vraagt om actie. De wet gebiedt het. De economie dwingt het af. En de mensen vragen erom.” De 30e VN-conferentie over klimaatverandering (COP30) begint op 10 november in Belém, Brazilië.