De verplichte technische keuring voor tweedehandsmotoren in Vlaanderen wordt midden 2026 afgeschaft, amper drie jaar na de invoering ervan. Behoorlijk impopulair bij motorrijders, resulteerde het in 21.000 minder verkochte tweedehands motorfietsen in 2024.

Motorfietsen hoeven niet meer gekeurd te worden bij verkoop of na een ongeval, en er komt geen periodieke keuring voor in de plaats, bevestigt het kabinet van Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) aan de krant Het Laatste Nieuws.

De maatregel, die in 2023 werd ingevoerd door toenmalig minister Lydia Peeters (Open VLD), was bedoeld om de verkeersveiligheid te verbeteren en te voldoen aan de EU-regels voor voertuiginspectie. In de praktijk bleek de maatregel echter niet populair.

Extra kosten en tijd

Een inspectie kost €55,60, vereist een afspraak en veel extra tijd om te voltooien en heeft - volgens de handelsfederatie Traxio - de prijzen opgedreven en transacties ontmoedigd.

Wallonië paste bijna identieke technische criteria toe, maar stond iets meer flexibiliteit toe bij het plannen van afspraken en prijzen via zijn operator, Autosécurité. Brussel, dat inspectiecentra deelt met Wallonië onder dezelfde operator, volgde hetzelfde wettelijke kader maar met een eigen registratie- en handhavingsautoriteit.

Het belangrijkste verschil is nu de politieke richting. Terwijl Vlaanderen van plan is om de inspectie tegen midden 2026 af te schaffen, hebben zowel Wallonië als Brussel tot nu toe geen enkele aanwijzing gegeven dat ze hetzelfde zullen doen.

Als zij dit voorbeeld niet volgen, zouden motorrijders binnenkort te maken kunnen krijgen met verschillende doorverkoopvereisten afhankelijk van waar ze wonen - een echo van de al lang bestaande regionale lappendeken in België op het gebied van transportbeleid.

21.000 minder motorfietsen verkocht

In 2024 werden er ongeveer 21.000 minder tweedehands motorfietsen verkocht, een daling van ongeveer een kwart ten opzichte van het jaar ervoor. Sommige bedrijven zijn zich zelfs gaan specialiseren in het keuringsklaar maken van motoren.

Toen Vlaanderen in januari 2023 zijn keuringsregeling voor motorfietsen invoerde, toonden de eerste cijfers van GOCA Vlaanderen zowel het bereik als de beperkingen aan. In de eerste drie maanden werden 4.244 inspecties uitgevoerd, bijna allemaal voor tweedehandsverkopen en niet voor ongevallen.

Ongeveer een op de vijf motoren zakte voor de test, voornamelijk vanwege defecte verlichting, ontbrekende reflectoren, versleten banden of geluids- en emissieproblemen. De meeste anderen slaagden zonder noemenswaardige problemen.

Uit de gegevens bleek dat het systeem weliswaar veiligheidsgebreken aan het licht bracht, maar ook extra kosten en bureaucratie met zich meebracht voor verkopers. Nu de Vlaamse regering van plan is om de inspectie tegen midden 2026 volledig af te schaffen, benadrukken deze eerste bevindingen een belangrijk spanningsveld: de controles brachten echte problemen aan het licht, maar de impact ervan op de markt woog al snel op tegen de vermeende veiligheidsvoordelen.

De afschaffing past nu in een bredere herziening van het autokeuringbeleid. De Ridder wil voor 2028 ook het systeem van periodieke autokeuring hervormen. Haar kabinet stelt dat bestaande maatregelen, zoals controles na ongevallen en bewustwordingscampagnes over verkeersveiligheid, al voldoende waarborgen bieden.

Verschillende regels over de grenzen heen

Binnen België vereisen zowel Vlaanderen als Wallonië momenteel een keuring wanneer een motorfiets in andere handen overgaat, maar er is in geen enkel gewest, ook niet in Brussel, een regeling voor periodieke keuringen.

In Europa lopen de regels sterk uiteen. Nederland heeft helemaal geen motorkeuring, terwijl Frankrijk in 2024 een verplichte periodieke keuring heeft ingevoerd voor motoren ouder dan 4 jaar.

De Europese Unie dringt er sinds 2014 bij de lidstaten op aan om technische controles voor motorfietsen in te voeren, maar de richtlijn laat veel flexibiliteit toe, wat leidt tot een lappendeken van benaderingen. Sommige landen hebben gekozen voor regelmatige technische controles, terwijl andere, zoals België, deze beperken tot eigendomsoverdracht of ongevallen.

Veiligheid versus bureaucratie

De Europese federatie van motorfietsfabrikanten, ACEM, is voorstander van regelmatige inspecties als middel om de veiligheid te verbeteren. Maar de Federation of European Motorcyclists Associations (FEMA) is een tegengestelde mening toegedaan en stelt dat technische mankementen een minimale rol spelen bij ongevallen - slechts ongeveer 1 tot 2 procent - in vergelijking met de weginfrastructuur of het gedrag van de motorrijder.

Gegevens van het Belgische verkeersveiligheidsinstituut Vias ondersteunen die bewering: het aantal motorongevallen met letsel is de afgelopen tien jaar gehalveerd tot 2.571 in 2024. Toch verloren nog 57 motorrijders het leven.

Voor de tweedehandsmarkt zal het einde van de keuringsplicht naar verwachting verlichting brengen. Handelaren en kopers stellen transacties nu al uit totdat de regel verdwijnt, waardoor de prijzen snel weer zouden kunnen stabiliseren. Tot medio 2026 blijft de tweedehands keuring echter van kracht, wat betekent dat geduld voorlopig letterlijk kan lonen.

Hervorming autokeuring

Vlaanderen plant ook een grondige hervorming van zijn voertuigcontrolesysteem tegen 2028. Veel van wat Annick De Ridder nu formaliseert, bouwt voort op het grondwerk dat haar voorgangster, Lydia Peeters (Open VLD), heeft gelegd. Tijdens haar mandaat (2019-2024) lanceerde Peeters al studies en stakeholderraadplegingen om het technische inspectiesysteem te moderniseren.

De regering Peeters is echter nooit verder gekomen dan voorbereidende stappen omdat de gedetailleerde hervorming de goedkeuring van een brede coalitie en tijd voor verandering van de regelgeving nodig had.

De Ridder, die haar na de verkiezingen van 2024 opvolgde, blies die plannen nieuw leven in en breidde ze uit: hij voegde concrete maatregelen toe, een duidelijk tijdschema voor 2028 en de politieke beslissing om door te gaan.

De revisie is bedoeld om inspecties efficiënter en klantvriendelijker te maken door gecertificeerde garages - en niet alleen officiële centra - toe te staan controles uit te voeren, de inspectiefrequentie te verlagen en extra vereisten zoals doorverkoop- en identificatiecontroles te schrappen.

De prijszetting zal transparanter worden, met digitale certificaten die gekoppeld zijn aan de online profielen van de burgers. De hervorming wil ook een einde maken aan ’gold-plating“, wat betekent dat Vlaanderen zich zal houden aan de minimumnormen van de EU, tenzij strengere regels de veiligheid of luchtkwaliteit duidelijk verbeteren.

Sommige veranderingen zouden al medio 2026 van kracht kunnen worden, hoewel vakbonden hebben gewaarschuwd voor mogelijke kwaliteits- en toezichtsproblemen.