Virgin Trains, de spoorwegmaatschappij van de Britse zakenman Richard Branson, heeft toestemming gekregen van de Britse toezichthouder, het Office of Rail and Road (ORR), om een centraal spoorwegdepot in Oost-Londen, waar treinen worden onderhouden en geparkeerd, te delen met Eurostar.

Nu de aanvraag is goedgekeurd, neemt Virgin Trains een belangrijke hindernis weg voor de “opschudding” van de treinverbindingen door de Kanaaltunnel vanaf 2030.

Een monopolie doorbreken

Sinds de opening van de Kanaaltunnel in 1994 heeft Eurostar het monopolie op passagierstreinen door de tunnel. De toegang tot het spoorwegdepot Temple Mills in het oosten van Londen is in dit opzicht cruciaal: het is het enige depot dat toegang biedt tot High Speed 1, de hogesnelheidslijn tussen de Britse hoofdstad en de Kanaaltunnel, die het Verenigd Koninkrijk met het Europese vasteland verbindt.

“De beslissing van de ORR is de juiste voor consumenten”, aldus Branson. “Het is tijd om een einde te maken aan het 30 jaar durende monopolie en een beetje Virgin-magie toe te voegen aan de verbindingen via de Kanaaltunnel.”

Voordat Virgin Trains echter echt van start kan gaan, zijn er nog meer goedkeuringen nodig, zoals het sluiten van een commerciële overeenkomst met Eurostar, het verkrijgen van toegang tot spoorwegen en stations, en het aanpakken van veiligheidskwesties met de Britse en EU-autoriteiten. Een cruciale eerste hindernis is genomen.

Net als Eurostar richt het bedrijf van Branson zich op treindiensten tussen Londen, Parijs, Brussel en Amsterdam. In een latere fase zullen ook verbindingen met Zwitserland, Duitsland en andere delen van Frankrijk worden overwogen. Het project omvat in eerste instantie een investering van 700 miljoen pond. Naar verwachting zal het 400 banen opleveren.

Laatste Virgin Trains-dienst in 2019

Virgin Trains bood al binnenlandse treindiensten aan in het Verenigd Koninkrijk. In het kader van de West Coast-concessie exploiteerde het bedrijf sneltreinen en intercitytreinen tussen Londen (station Euston) en Schotland en het noordwesten van Engeland via de West Coast Main Line. In 2019 ging de West Coast-concessie naar Avanti West Coast. Hiermee kwam een einde aan de treindiensten van Virgin.

Virgin Trains is voor 51% eigendom van Richard Branson's Virgin Group. De overige 49% is eigendom van de Stagecoach Group, een internationaal opererend openbaarvervoerbedrijf gevestigd in Perth, Schotland, dat actief is in het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Canada en Nieuw-Zeeland.

Andere aanvragen afgewezen

De Britse toezichthouder heeft aanvragen van andere potentiële concurrenten van Eurostar, zoals Evolyn, Gemini Trains en Trenitalia, afgewezen. “De plannen van Virgin Trains waren financieel en operationeel superieur aan die van andere kandidaten, en het bedrijf leverde duidelijk bewijs van steun van investeerders en sloot een principeovereenkomst voor de benodigde treinen’, aldus het Office of Rail and Road.

Eurostar, dat ook een aanvraag had ingediend voor extra capaciteit bij het treindepot, maar ook bekritiseerd vanwege hoge prijzen en slechte betrouwbaarheid, zegt dat het de beslissing heroverweegt. “We bekijken welke maatregelen we moeten nemen om onze groei voort te zetten”, aldus een reactie. Eurostar is gedeeltelijk eigendom van de Belgische openbare spoorwegmaatschappij NMBS/SNCB.

Mogelijk meer spoorwegdepots in het Verenigd Koninkrijk

Volgens de Britse minister van Spoorwegen, Lord Henry, zal het besluit van de ORR “passagiers meer keuze bieden” en “de connectiviteit voor miljoenen mensen verbeteren”. De Britse regering onderzoekt of er meer spoorwegdepots kunnen worden aangelegd, omdat “de capaciteit van depots geen belemmering mag vormen voor meer concurrentie en groei”. In dat verband wordt gesproken over de stations Ashford en Ebbsfleet in Kent en mogelijk ook Stratford International in Londen.

De Kanaaltunnel draait momenteel op ongeveer de helft van zijn maximale capaciteit. Naast de Eurostar-passagierstreinen rijden ook LeShuttle-treinen (die auto's, vrachtwagens en bussen vervoeren) en goederentreinen door de tunnel onder het Kanaal tussen Calais in Frankrijk en Folkestone in Engeland.

Ongeveer 400 treinen per dag, ofwel één trein per vier minuten, passeren de 50 km lange tunnel, die het langste onderwatergedeelte ter wereld heeft: 37 km. Tunnelbeheerder Getlink zegt dat er capaciteit is voor maximaal 1.000 treinen per dag.