2025 was, nogmaals, het jaar van de files. Nooit eerder stonden Vlamingen zo lang in de file als vorig jaar. Alle voertuigen samen verloren gemiddeld bijna 105.000 uur per dag in de file.
Dit is de eerste keer dat de grens van 100.000 uur is overschreden. De cijfers zijn afkomstig van het Vlaams VerkeersCentrum (VVC), dat de totale congestie op het hele Vlaamse wegennet meet.
Het verkeersprobleem van België wordt niet alleen veroorzaakt door drukke steden, maar ook door een structureel overbelast wegennet. Congestie wordt meestal veroorzaakt door grote verkeersvolumes, frequente incidenten, weersomstandigheden, wegwerkzaamheden en verkeersmanagementplannen.
Spitsuren
Tijdens de zwaarste ochtendspits in Vlaanderen vorig jaar, op 11 februari, stond er meer dan 330 kilometer file. De zwaarste avondspits was op 30 april, de vooravond van een zonnig lang weekend.
Er stond 230 kilometer file. Juni vorig jaar was de ergste filemaand ooit, met gemiddeld 167 kilometer file en ongeveer 21 ongelukken per dag.
In januari, februari, juni en augustus werden verschillende records gebroken. “Maar de ergste filemaand ooit is nog altijd november 2024”, zegt Peter Bruyninckx van het Vlaams Verkeerscentrum.
Toenemende verkeersopstoppingen
Volgens de mobiliteitsorganisatie Touring zijn er verschillende verklaringen voor het toenemende aantal files. MEr verdwijnen steeds meer rijstroken op hoofd- en verbindingswegen zonder dat ze worden heringericht. Infrastructuurinterventies worden niet gecoördineerd en verkeerslichten zijn niet langer gesynchroniseerd.
Vlaams parlementslid Bogdan Vanden Berghe (Groen) pleit daarom voor investeringen in efficiënt openbaar vervoer en de invoering van een slimme kilometerheffing. Bezuinigingen op openbaarvervoermaatschappij De Lijn en tariefverhogingen dragen volgens hem verder bij aan het fileprobleem.
Zwaarder probleem in België
We zien hetzelfde fenomeen in Nederland. Vorig jaar waren automobilisten gemiddeld 1,5 keer langer onderweg dan gepland. Wegwerkzaamheden en de NAVO-top hebben Den Haag tot filehoofdstad van Nederland gemaakt.
Almere, aan de andere kant, heeft de hoogste gemiddelde snelheid en de minste vertragingen. Amsterdam heeft de laagste gemiddelde snelheid vanwege de smalle straten, grachten en 30 km-zones.
Vorig jaar hebben Nederlanders meer tijd doorgebracht in de file, vooral tijdens de avondspits. De ochtendspits is in de meeste steden zelfs iets afgenomen, omdat mensen hun woon-werkverkeer uitstellen om de drukte te vermijden. Maar 's avonds willen Nederlanders nog steeds op hetzelfde tijdstip thuiskomen.
Hoewel Nederlandse steden op papier met vergelijkbare congestieniveaus kampen, verliezen Belgische bestuurders meer tijd per rit en veel meer totale uren, waardoor het Belgische verkeersprobleem zowel in absolute als in praktische zin zwaarder is.
