Volgens het Fietsberaad Vlaanderen, een centrum voor fietsexpertise, is er een allesomvattende aanpak nodig om dodehoekongevallen te bestrijden, want in tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, zijn personenauto's het grootste deel van de voertuigen betrokken bij dodehoekongevallen, gevolgd door lichte vrachtwagens (bestelwagens).

Dit meldt het kenniscentrum voor fietsbeleid naar aanleiding van een onderzoek dat is uitgevoerd in samenwerking met het verkeersinstituut Vias. Het rapport bevat ook een actieplan om dodehoekongevallen aan te pakken.

Bijna 80% van de ongevallen wordt veroorzaakt door voertuigen die rechts afslaan

In 2023 werden 643 ongevallen in Vlaanderen geclassificeerd als dodehoekongevallen. Een groot deel van die ongevallen (79%) gebeurde wanneer een voertuig rechts afsloeg. Dit gebeurde vaak op kruispunten (55%), maar ook vaak (40%) aan de op- en afritten van privéparkings. Gemiddeld vonden 68% van de ongevallen plaats binnen de bebouwde kom, waar de verkeersinteracties het grootst zijn.

Een andere opvallende bevinding: in de meeste gevallen hield de fietser zich correct aan de verkeersregels en maakte hij gebruik van de beschikbare fietsinfrastructuur.

In tegenstelling tot de publieke perceptie zijn personenauto's echter het vaakst de schuldige, gevolgd door bestelwagens, deels omdat bij moderne auto's en SUV's hoge motorkappen en brede dakstijlen de dode hoek aanzienlijk vergroten.

Zwaardere voertuigen, d.w.z. vrachtwagens, komen pas op de derde plaats, hoewel de ernst van de verwondingen in deze gevallen aanzienlijk hoger is.

Strenger bij het verlenen van vergunningen voor nieuwe opritten

“De uitdaging voor overheden en wegbeheerders is om voortdurend na te gaan welke mogelijkheden er zijn om het risico op dodehoekongevallen te verminderen,” zegt Wout Baert van Fietsberaad Vlaanderen.

Fietsberaad en Vias bevelen bijvoorbeeld oplossingen aan op verschillende niveaus. Omdat veel ongelukken gebeuren in de buurt van privéterreinen zou de overheid bijvoorbeeld strenger moeten zijn bij het verlenen van vergunningen voor nieuwe opritten en vaker gebruik moeten maken van ventwegen.

Er moeten ook macronetwerken worden ontwikkeld om zwaar verkeer fysiek buiten gevoelige zones te houden. Een andere strategische aanbeveling is de versnelde implementatie van zelfrijdende voertuigen en geavanceerde rijhulpsystemen (ADAS) om de menselijke “cognitieve grenzen” te omzeilen, net als het versnellen van het verplichte gebruik van alcoholontstekingsblokkeringen of het ondersteunen van voertuigontwerpen met een lagere motorkap en grotere glasoppervlakken om de dode hoeken aan de voor- en zijkanten te verkleinen.

15% meer fietsers in Brussel

En nog wat fietsnieuws: het fietsen in Brussel is vorig jaar blijven toenemen. Zo steeg het aantal fietsers tijdens de ochtendspits in 2025 met 15% ten opzichte van het jaar ervoor, een record. Dat blijkt uit 104 uren tellingen die ProVelo uitvoerde in het kader van het jaarlijkse Fietsobservatorium.

De verdeling tussen mannen en vrouwen is al jaren consistent: 60% mannen versus 40% vrouwen. Van alle getelde fietsen zijn er 22% uitgerust om kinderen te vervoeren. Bijna de helft zijn longtails, een vijfde zijn bakfietsen of fietskarren, en het resterende derde deel zijn fietsen met een kinderzitje, een aanhangfiets of een aangekoppelde kinderfiets.

Het aandeel van e-bikes neemt sinds 2017 gestaag toe. Vorig jaar werd iets meer dan de helft aangedreven door spierkracht en de overige 49% waren elektrisch. Het helmgebruik onder fietsers bleef vorig jaar stabiel op zeven op de tien.