Er is nog geen uitspraak gedaan in de klimaatrechtszaak die de Henegouwse boer Hugues Falys heeft aangespannen tegen de Franse oliegigant TotalEnergies. De handelsrechtbank van Doornik heeft de ‘Boerenzaak’ uitgesteld tot 9 september.
De rechtbank wil de uitspraak in een Parijse rechtszaak afwachten, die op 25 juni wordt verwacht. TotalEnergies wordt voor de rechtbank van eerste aanleg in Parijs beschuldigd van het niet nakomen van haar zorgplicht met betrekking tot klimaatverandering.
Tevredenheid onder de eisers
“Dat betekent niet dat de rechtbank in Doornik gebonden is aan de beslissing in Parijs,” zegt een advocaat van Falys. “De rechtbank wil gewoon extra informatie tot haar beschikking hebben voor haar uitspraak. We hebben vandaag geen volledige overwinning behaald, maar de rechtbank heeft onze positie in de zaak al erkend.”
De rechtbank in Doornik oordeelde ook dat de zaak ontvankelijk is en dat de boer wel degelijk een belang heeft in de zaak. De betrokken NGO's noemen dit “een grote stap voorwaarts”. Met deze beslissing erkent de rechtbank “dat slachtoffers van de klimaatcrisis een bedrijf kunnen aanklagen in hun eigen land, zelfs als dat bedrijf daar niet gevestigd is”, zeggen ze.
“Er is nog geen uitspraak, maar we zien dat onze argumenten steek houden,” reageerde Hugues Falys, die gelooft dat TotalEnergies medeverantwoordelijk is voor de klimaatgerelateerde problemen die zijn boerderij hebben getroffen.
‘Gerechtelijke voorzichtigheid’
Door zijn uitspraak uit te stellen past de rechtbank van Doornik het principe van “gerechtelijke voorzichtigheid” toe. Ze wil vermijden een uitspraak te doen die in strijd is met wat de Franse rechtbank beslist over precies hetzelfde bedrijf en gelijkaardige wetgeving.
Als de Franse rechtbank vindt TotalEnergies aansprakelijk is of het dwingt om een strenger klimaatplan aan te nemen, zal het voor de Belgische rechtbank veel gemakkelijker zijn om de boer in september in het gelijk te stellen.
Maar als het tegenovergestelde gebeurt, is de kans groot dat de Belgische rechtbank die redenering zal volgen en TotalEnergies zal bevoordelen.
De stad Parijs en New York sluiten zich aan bij NGO's
In Parijs moeten de rechters bepalen of de milieurisico's die worden genoemd in een Franse wet uit 2017 over de ‘zorgplicht’ van grote bedrijven ook de effecten van klimaatverandering omvatten.
De eisers - een aantal NGO's en de stad Parijs - eisen dat TotalEnergies haar nieuwe koolwaterstofprojecten stopzet en haar olieproductie vermindert met 37% tegen 2030.
In die zaak erkende de rechter dat Parijs direct te maken heeft met de gevolgen van klimaatverandering, zoals extreme hittegolven in de stad en het risico op overstromingen van de Seine, en daarom het recht heeft om een oliemaatschappij aansprakelijk te stellen.
New York City heeft zich ook aangesloten bij dit collectief. Ze doet dit om een grote energiespeler te dwingen zich aan het Akkoord van Parijs te houden. En net als Parijs worstelt ook New York met de enorme kosten van klimaatverandering.
