De Franstalige Groenen willen in België een sociaal leasesysteem voor elektrische voertuigen invoeren, gemodelleerd naar het Franse systeem. Dit melden de kranten La Libre Belgique en La Dernière Heure.

Ecolo stelt een proefproject voor waarbij 10.000 EV's - bij voorkeur kleine, stedelijke modellen die in Europa worden geproduceerd - op lange termijn worden geleased aan werknemers die minder verdienen dan het gemiddelde salaris voor ongeveer €100 per maand.

De Groenen schatten de kosten van het proefproject op 70 miljoen euro.

Leasen met koopoptie

“We willen meer mensen bereiken die werken en hun auto echt nodig hebben. Ik denk aan verpleegkundigen, thuisverzorgers, zelfstandigen die van de ene naar de andere bouwplaats rijden, enzovoort,” zegt Ecolo-co-voorzitter Gilles Vanden Burre.

Het plan is dat de overheid een vloot van 10.000 EV's aanschaft en ze vervolgens op lange termijn least aan een specifieke groep burgers: mensen die minder dan €4.000 bruto per maand verdienen.

De leaseperiode zou drie tot vijf jaar duren en aan het einde van de leaseperiode zou de lessee de optie hebben om de auto te kopen tegen de restwaarde, die ongeveer € 5000 tot € 8000 zou bedragen, afhankelijk van het model.

Groot succes in Frankrijk

In 2024 introduceerde Frankrijk een sociaal leaseprogramma dat bepaalde huishoudens toegang gaf tot een EV voor ongeveer €100 per maand. De belangstelling was overweldigend: meer dan 90.000 aanvragen werden ontvangen in slechts zes weken, ook al waren er aanvankelijk maar 25.000 contracten gepland. Tot slot, meer dan 50,000 bestellingen waren gevalideerd, hetzelfde aantal auto's als gepland voor dit jaar. 

Om in aanmerking te komen, moesten aanvragers een referentie belastbaar inkomen hebben van minder dan €15.400 per aandeel en meer dan 8.000 km per jaar rijden voor hun werk.

In Frankrijk krijgt elke belastingbetaler een bepaald aantal “delen” (aandelen) toegewezen op basis van zijn gezinssituatie. Een alleenstaande (1 deel) mag dus een maximaal referentie belastbaar inkomen hebben van €15.400, een koppel zonder kinderen (2 delen) maximaal €30.800, en een koppel met twee kinderen (3 delen) maximaal €46.200.

Naast het succes bracht het feit dat het netwerk van oplaadstations in landelijke gebieden van Frankrijk onvoldoende ontwikkeld was/is ook enkele tekortkomingen van het systeem aan het licht.

Sociale leasing bereikte vooral de middenklasse en niet de meest kwetsbare groepen, zoals werklozen, gepensioneerden en mensen die ver van de arbeidsmarkt af stonden. Bovendien domineerden een paar fabrikanten de markt, wat vragen opriep over concurrentie en territoriale gelijkheid.

Weinig enthousiasme, behalve in Vooruit

Ecolo schat de kosten van het proefproject op 70 miljoen euro, maar de kans dat het voorstel van de oppositiepartij wordt aangenomen is momenteel vrij klein.

De federale regering-De Wever bereikte onlangs een akkoord over een tijdelijk, beperkt pakket steunmaatregelen voor energie om de hoge energieprijzen te matigen, voor een totaalbedrag van 80 miljoen euro. Maar België moet zijn budget inkrimpen en de premier heeft al meermaals duidelijk gemaakt dat er geen geld is voor bijkomende maatregelen.

Op Vlaams niveau sprak regeringspartij Vooruit in januari haar steun uit voor sociale leasing, maar Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) maakte duidelijk dat ze niet van plan is om een dergelijk systeem in te voeren. De minister noemde het toen een “fausse bonne idée” (een vals goed idee).

“Er zijn genoeg alternatieven,” zei De Ridder. “We hebben net subsidies afgeschaft, ik ga geen nieuwe invoeren. Het is ook een verkeerd signaal. (...) Het staat niet in het regeerakkoord, en het staat niet op mijn radar om ermee aan de slag te gaan,” aldus De Ridder. Ook coalitiepartner CD&V was destijds niet overtuigd van het voorstel van Vooruit.