Vanaf 1 september treden in België verschillende nieuwe regels in werking die gevolgen hebben voor het verkeer en de mobiliteit. Zo wordt het dragen van een helm verplicht bij het rijden op een e-step die sneller kan rijden dan 20 km/u.

In Vlaanderen hoeven auto’s na de eerste keuring slechts om de twee jaar te worden gekeurd. Aangezien een keuringsbewijs in heel België geldig is, waarschuwt de mobiliteitsorganisatie Touring voor “keuringstoerisme”.”

Er wordt ook een nieuw wetboek van strafrecht ingevoerd. Een van de nieuwe bepalingen is de invoering van “dood door schuld in het verkeer” als nieuw strafbaar feit.

Helmplicht voor e-scooters die sneller gaan dan 20 km/u

Wat betreft de helmplicht voor e-scooters: deze regel geldt alleen voor e-scooters met een maximumsnelheid tussen 20 en 25 km/u. In België zijn op de openbare weg sowieso alleen e-scooters met een maximumsnelheid van 25 km/u toegestaan.

In de praktijk betekent dit dat vooral particuliere gebruikers een helm moeten aanschaffen, aangezien de exploitant bij deelde-scooters de maximumsnelheid vaak heeft beperkt tot 20 km/u, zoals vereist door de exploitatievergunning.

De helm kan een bromfietshelm of een fietshelm zijn; beide beschermen de slapen en de achterkant van het hoofd. Bij ernstige en dodelijke ongevallen met gemotoriseerde voertuigen – met name e-scooters – komen hoofd- en hersenletsel opvallend vaak voor. En hoe sneller men rijdt, hoe groter het risico op ernstig letsel.

Een van de redenen waarom niet iedereen die op een e-scooter rijdt verplicht is een helm te dragen, is om te voorkomen dat de overstap van bijvoorbeeld auto’s naar (gedeelde) e-scooters voor bepaalde ritten wordt ontmoedigd.

Dit geldt echter niet voor Brussel, waar het deelsysteem voor e-scooters vanaf 1 januari 2027 geleidelijk zal worden afgeschaft.  VIAS betreurt echter dat de helmplicht niet voor alle elektrische steps geldt, aangezien je, zoals het verkeersinstituut aangeeft, zelfs bij een snelheid van 18 km/u nog steeds ernstig hoofdletsel kunt oplopen.

Het is ook goed om te weten dat de hoop voor gebruikers en exploitanten nog niet helemaal verloren is, want naar aanleiding van een burgerinitiatief zal het Brusselse Parlement het voorstel na het zomerreces – waarschijnlijk in november – moeten behandelen, juist omdat het verbod is ingevoerd zonder overleg met de sector en de gebruikers. De CEO van Dott denkt echter dat de kans op een herziening slechts 5% bedraagt.

Autokeuring om de twee jaar in Vlaanderen

Vanaf 1 september, nieuwe regels inzake voertuigkeuringen zal ook van kracht worden, samen met een nieuw wetboek van strafrecht. Zo zullen in Vlaanderen alle personenauto’s die ouder zijn dan vier jaar voortaan om de twee jaar in plaats van jaarlijks gekeurd moeten worden.

Ook het verzekeringsbewijs wordt niet meer gecontroleerd, aangezien deze controle al op federaal niveau plaatsvindt via ANPR-camera’s, en de termijn voor het verhelpen van ernstige gebreken wordt verlengd tot 2 maanden in plaats van 15 dagen. Bovendien is er geen aparte keuring meer vereist voor een trekhaak.

Ook voor andere voertuigcategorieën verandert de keuringsfrequentie. Bestelwagens en lichte vrachtwagens zullen geleidelijk overschakelen van jaarlijkse naar tweejaarlijkse keuringen. In de beginfase geldt dit voor voertuigen die niet ouder zijn dan 4 jaar. Taxi’s en bussen hoeven voortaan slechts om de twee jaar te worden gekeurd.

De brancheorganisatie GOCA Vlaanderen en onder meer de vakbonden zijn van mening dat de hervormingen de verkeersveiligheid, de objectiviteit van de keuringen en de werkgelegenheid in de sector ernstig ondermijnen. Touring daarentegen verwacht dat er “keuringstoerisme” zal ontstaan, waarbij bestuurders uit Brussel en Wallonië hun auto’s in Vlaanderen zullen laten keuren omdat de regels daar soepeler zijn.

De keuringsverplichting is in feite een federale/regionale verplichting, maar u kunt zelf kiezen waar u de keuring laat uitvoeren. Het keuringscertificaat dat u ontvangt, is geldig in heel België, ook gedurende de geldigheidsduur die erop vermeld staat.

Dit “inspectietoerisme” vindt nu al plaats in omgekeerde richting – namelijk wanneer Vlamingen naar Wallonië rijden omdat daar geen fijnstofcontrole wordt uitgevoerd. Of, om het simpel te zeggen: Belgisch surrealisme in zijn meest concrete vorm.

Dood door schuld in het verkeer

Ten slotte treedt ook een nieuw Wetboek van Strafrecht in werking. Vanaf nu zijn er bijvoorbeeld acht strafniveaus die beter aansluiten bij de ernst van de misdrijven. Hieronder valt ook de toevoeging van een nieuwe verkeersovertreding: dood door schuld in het verkeer met verzwarende omstandigheden of dood door schuld in het verkeer.

Het nieuwe Wetboek van Strafrecht voorziet in een straf van niveau 3 voor het veroorzaken van een “gewoon” dodelijk verkeersongeval. Bestuurders riskeren maximaal 5 jaar gevangenisstraf en een boete van maximaal 10.000 euro.

Onder bepaalde omstandigheden wordt het delict aangemerkt als doodslag door een verkeersongeval met verzwarende omstandigheden, bijvoorbeeld bij rijden onder invloed, het negeren van een rood verkeerslicht of rijden zonder rijbewijs. In dergelijke gevallen kan de magistraat een maximale gevangenisstraf van 10 jaar en een boete van maximaal 16.000 euro opleggen.

Alcohol- of drugsintoxicatie wordt in het nieuwe Wetboek van Strafrecht echter niet genoemd als verzwarende omstandigheid bij een dodelijk verkeersongeval. Onder intoxicatie wordt verstaan het overschrijden van de wettelijk toegestane alcoholgrens in het bloed (bijvoorbeeld 0,5 of 0,8 g/L).

Dronkenschap daarentegen is een ernstigere, feitelijke toestand waarin iemand door alcoholgebruik de controle over zijn handelingen volledig heeft verloren – dat is een aparte, ernstigere categorie. Niettemin vinden er nog steeds veel dodelijke ongevallen plaats als gevolg van alcoholintoxicatie.