Op dinsdag 25 februari rolde de laatste Audi Q8 e-tron van de band bij Audi Brussels. Vandaag sluit de fabriek haar deuren. Hoewel de sluiting van de fabriek al een tijdje geleden werd aangekondigd, symboliseert het de omwenteling in de auto-industrie, slechts een paar dagen voor het actieplan van de EU-Commissie.

Begin 2024 doken er al geruchten op dat Audi de opvolger van de Q8 e-tron in 2027 in Mexico zou kunnen bouwen. De schok voor de werknemers kwam in juli: “Vanwege de wereldwijde afname van klantorders in het premium elektrische segment, zal de productie van de Q8 e-tron niet in 2027 maar eerder eindigen”, was de droge boodschap van het Audi-management.

Omdat de onderhandelingen over alternatieven of kopers op niets uitliepen, kondigde Audi aan dat Februari 2025 is het einde. Uit protest tegen de sluiting en omdat het bedrijf en de vakbonden het niet eens konden worden over ontslagvergoedingen, werden de productielijnen in Brussel al eerder stilgelegd.

Velen gingen ervan uit dat ze niet eens meer zouden starten. Audi startte de productie echter weer op, om er een paar weken later voorgoed een einde aan te maken.

76 jaar

In de fabriek in Brussel-Forest worden al 76 jaar auto's geproduceerd. Vandaag wordt de laatste auto in de hallen geassembleerd en sluit de huidige eigenaar, Audi, de fabriek. Drieduizend banen zullen verloren gaan en in allerijl werd een sociaal plan onderhandeld. Na meer dan acht miljoen geproduceerde auto's sluit de fabriek haar deuren.

Toen Audi in 2018 besloot om de productie van de kleine A1 te verplaatsen naar een goedkopere fabriek binnen de groep, richtten de Audi-medewerkers in Brussel zich op de toekomst. Audi Brussel zou de proeffabriek worden voor het bouwen van EV's en de productie van de eerste volledig elektrische Audi, de e-tron, werd opgestart.

Deze e-tron quattro, later omgedoopt tot Q8 e-tron, wordt er sinds 2018 gebouwd. Audi investeerde er 600 miljoen euro in en voerde in 2023 verdere wijzigingen door om de fabriek voor te bereiden op de overflowproductie van de Q4 e-tron die in Zwickau wordt gebouwd.

Geen toekomst?

De verkoopcijfers van de Q8 e-tron en de Q4 e-tron ontwikkelden zich echter niet zo snel als Audi had gehoopt. Volgens Audi had de fabriek in Brussel ook structurele problemen die de kosten opdreven. Logistiek en productie waren duur omdat er geen perserij ter plaatse was en carrosseriedelen vanuit andere fabrieken daarheen moesten worden getransporteerd.

Uitbreiding is onmogelijk omdat aan de ene kant woonwijken grenzen aan de locatie en aan de andere kant spoorlijnen. Bovendien wees de fabrikant vaak op de hoge loonkosten in België, maar prees hij het personeel ook voor hun bekwaamheid en productiviteit.

De fabriek in Brussel was een van de modernste en groenste fabrieken binnen de VW Group, maar dat helpt niet als je maar één model produceert en dat model niet meer verkoopt. Omdat de verkoopcijfers van de groep niet aan de verwachtingen voldeden, vooral voor EV's, besloot het management om te herschikken, wat slecht nieuws was voor de fabriek in Brussel.

Audi verklaarde dat het hemel en aarde bewoog om andere fabrieksarbeidsplaatsen te vinden, maar de vakbonden en sommige analisten betwijfelen dit. Uiteindelijk, wanneer een Duitse fabrikant moet kiezen welke fabriek hij sluit, is het laatste wat hij doet het personeelsbestand in zijn eigen land inkrimpen, welke rationele redenen er ook mogen zijn.

Andere fabrikanten, voornamelijk Chinese, toonden interesse om de fabriek uiteindelijk over te nemen, maar het is nooit duidelijk geweest of Audi zo graag aan concurrenten wilde verkopen.

Europese auto-industrie in beroering

In zekere zin symboliseert de fabriek in Brussel de toestand van de Europese auto-industrie. De traditionele autofabricage maakte Europese fabrikanten groot, wereldberoemd, zelfingenomen en soms arrogant.

Elektrische auto's hebben de toekomst en de ontwikkelingen gaan razendsnel. Europa heeft de trein gemist. Uitdagers, voornamelijk Chinezen en Tesla, bouwen druk op met slanke structuren en nieuwe methoden. De transformatie is onvermijdelijk; het precieze tempo is de beslissende factor.

Een paar dagen nadat de autoproductie in Brussel is beëindigd, presenteert de EU-Commissie haar actieplan om de Europese auto-industrie klaar te maken voor de toekomst. Het was te laat voor een fabriek die een van de voorbeeldige fabrieken was binnen de VW Group en de hele industrie. Drieduizend mensen moeten op zoek naar een andere baan. Misschien wel in de defensie-industrie...