De Amerikaanse president Donald Trump is naar verluidt van plan om twee belangrijke klimaatmonitoringsatellieten te beëindigen, waaronder een satelliet die in zijn baan om de aarde zou worden vernietigd. Dit zou de wereldwijde koolstofmonitoring ernstig in gevaar brengen tegen minimale budgettaire besparingen, en zowel juridische uitdagingen als wijdverspreide wetenschappelijke bezorgdheid uitlokken.

Trump is van plan om beide Orbiting Carbon Observatories van NASA te beëindigen - OCO-2, een vrij vliegende satelliet, en OCO-3, een instrument dat aan het internationale ruimtestation is bevestigd. Beide satellieten leveren exacte CO₂-metingen en wereldwijde kaarten van de fotosynthese van planten - gegevens die niet alleen worden gebruikt door klimaatwetenschappers, maar ook door boeren, energiebedrijven en beleidsmakers.

Onomkeerbaar verlies

Als onderdeel van zijn voorgestelde begroting voor het fiscale jaar 2026 heeft Trump NASA opdracht gegeven om plannen te ontwikkelen voor het deorberen van de zelfstandige OCO-2 satelliet, die opnieuw de atmosfeer van de aarde zal binnenkomen en zal verbranden, waardoor de missie onomkeerbaar verloren zal gaan. Populaire weerapps, zoals het nu in Belgische handen zijnde Buienradar, zullen naar verwachting ook worden beïnvloed.

De twee CO2-monitoringsfaciliteiten die NASA in 2014 en 2019 in gebruik nam, waren een doorslaand succes. Vanuit de ruimte boden ze een uniek overzicht van waar grote hoeveelheden CO2 werden uitgestoten en waar grote hoeveelheden werden geabsorbeerd, bijvoorbeeld door bossen. Dit leverde cruciale inzichten op in de strijd tegen klimaatverandering.

NASA's eigen evaluatie in 2023 bevestigde dat de datasets van “uitzonderlijk hoge kwaliteit” waren en beval aan om ze nog minstens drie jaar te gebruiken. Tot nu toe hebben wetenschappers, boeren, energiebedrijven en overheden OCO-gegevens gebruikt voor het monitoren van koolstofvoorraden, de gezondheid van gewassen, stedelijke emissies, droogtestress en koolstofputten.

Kritische klimaatgegevens

Nu zal de wereld deze kritieke klimaatgegevens verliezen. Het Europees Ruimteagentschap (ESA) heeft ook weersatellieten, maar voor sommige gegevens zijn we afhankelijk van Amerikaanse satellieten. 

Het besluit van Trump dreigt het inzicht van de wereld in CO2-uitstoot te verminderen. Het verwijderen van openbare koolstofgegevens maakt het moeilijker om emissiereducties te verifiëren onder beleid zoals het Akkoord van Parijs. 

Minimale besparingen

Zodra het platform buiten gebruik wordt gesteld, komt er voorgoed een einde aan het volgen van CO₂ en de gezondheid van planten vanaf dat platform. Wetenschappers verliezen dan realtime gegevens met een hoge resolutie die cruciaal zijn voor het begrijpen van de dynamiek van de koolstofcyclus, klimaatmodellering en het volgen van de naleving van internationale emissieovereenkomsten.

Boeren zullen geen toegang meer hebben tot teledetectiegegevens over stress bij planten en fotosynthese, hulpmiddelen die nu al worden gebruikt voor het voorspellen van gewasopbrengsten en het beheren van droogtereacties.

De satellieten kostten ongeveer US$750 miljoen om te bouwen en te lanceren, maar ze kosten nu slechts ongeveer $15 miljoen per jaar om te opereren. Ze beëindigen zou betekenen dat we enorme wetenschappelijke waarde opofferen voor minimale besparingen.