Vorig jaar schreef de Vlaamse Belastingdienst (VLABEL) meer dan 47.000 boetes uit aan vrachtwagens die zich niet hielden aan de regels voor rekeningrijden. Dit leverde 17,98 miljoen euro aan inkomsten op.

In acht van de tien gevallen waren de chauffeurs buitenlands, voornamelijk uit Nederland, Frankrijk, Polen, Duitsland en Spanje.

Automatisch via camera's

Vooral buitenlandse transporteurs overtreden nog steeds het systeem, hoewel ze slechts een kleine minderheid vormen van de 740.000 unieke vrachtwagens die jaarlijks door Vlaanderen rijden. Met andere woorden, de overgrote meerderheid van de vrachtwagenchauffeurs en transportbedrijven volgt de regels en draagt bij aan het systeem.

Nederlandse bestuurders werden het vaakst beboet (7.585 boetes). Dat is goed voor een vijfde van alle buitenlandse boetes. Frankrijk staat op de tweede plaats (5.417 boetes), gevolgd door Polen (4.599), Duitsland (4.329) en Spanje (2.897).

VLABEL voert controles uit met behulp van mobiele inspectieteams, vaste en mobiele inspectiesystemen langs snelwegen en anonieme voertuigen uitgerust met ANPR-camera's. Maar liefst 99,7% van alle detecties gebeurt volledig automatisch via camera's.

Boetes tot €1000

Het systeem gebruikt een On Board Unit (OBU) in de vrachtwagen om de gereden kilometers op tolwegen te registreren. Het transportbedrijf betaalt vervolgens per kilometer, afhankelijk van gewicht en emissieklasse.

Er worden boetes uitgeschreven als er bijvoorbeeld geen OBU in de vrachtwagen is of als er geen contract met de provider is (€800), als de OBU is uitgeschakeld of defect is of verkeerd wordt gebruikt en er niet wordt betaald voor de gereden kilometers (€500), of als er sprake is van fraude of manipulatie (€1000).

Volgens Vlaams minister van Begroting Ben Weyts (N-VA) “is een strikte handhaving een kwestie van billijkheid tegenover al die transporteurs die de regels volgen en correct betalen.

Vrachtwagens zijn gewoon een zware last op de wegen. De opbrengst van de kilometerheffing gaat naar recordinvesteringen in onze wegen,” aldus de minister.

Het grootste probleem is echter niet het aantal overtredingen, maar het innen van boetes van buitenlandse transportbedrijven. Soms rijdt een voertuig maar één keer door België, zodat een blokkering weinig zin heeft, of is de eigenaar moeilijk te identificeren.

Bovendien kan de buitenlandse inning soms complex zijn. Sinds 2021 staat er bijvoorbeeld ongeveer 14 miljoen euro aan boetes open voor overtredingen van de kilometerheffing, waarvan ongeveer 13 miljoen euro is toe te schrijven aan buitenlandse overtreders.

Op dit moment heeft VLABEL geen mogelijkheid voor internationale invorderingsbijstand voor een kilometerheffingboete. De geplande implementatie en ratificatie van de EUCARIS-overeenkomsten (European Car and Driving License Information System) zal echter de real-time uitwisseling van gegevens over voertuigen en rijbewijzen mogelijk maken tussen de nationale instellingen die verantwoordelijk zijn voor de registratie van voertuigen.

Bovendien wil de federale regering binnenkort werken aan nieuwe bilaterale verdragen met andere EU-landen.

Meer dan €1 miljard aan inkomsten

De kilometerheffing voor buitenlandse transporteurs voor vrachtwagens zwaarder dan 3,5 ton werd ingevoerd in 2016. Vorig jaar bracht het opnieuw meer dan een miljard euro op in België.

In 2025 bracht de tol 691,8 miljoen euro op in Vlaanderen, 357,4 miljoen euro in Wallonië en 10,8 miljoen euro in Brussel.

Voor heel België komt dit neer op 1.060 miljoen euro, tegenover 1.016 miljard euro in 2024.

Vanaf juli zal de Vlaamse kilometerheffing voor vrachtwagens rekening houden met de de CO2-uitstoot van het voertuig - hoe milieuvriendelijker de truck, hoe lager het tarief.