De Ierse budgetluchtvaartmaatschappij Ryanair zal toch 5 vliegtuigen uit Charleroi terugtrekken en 2 miljoen stoelen schrappen voor het winterseizoen van 2026 en het zomerseizoen van 2027 in België, als gevolg van de verhoging van de instapbelasting door de federale regering.

Door nu daadwerkelijk vliegtuigen uit de dienst te halen, geeft Ryanair in feite aan dat zijn dreigementen geen loze woorden zijn, ook al gaat het hier om een routinematige aanpassing van de wintercapaciteit die toevallig op een geschikt moment plaatsvindt om als pressiemiddel tegen de belasting in te zetten.

Geen loze dreiging

Met ingang van 1 januari 2027 wordt de instapbelasting voor vluchten van meer dan 500 kilometer verhoogd van € 5 naar € 7. Eerder was er sprake van een verhoging tot € 10, maar daar is het niet van gekomen, juist omdat Ryanair druk had uitgeoefend door te dreigen vliegtuigen uit Charleroi weg te halen en het aantal stoelen in België te verminderen.

Ondanks de verlaging van die instapbelasting gaat Ryanair nu door met het afbouwen van zijn activiteiten in Charleroi en België – de luchtvaartmaatschappij verzorgt ook vluchten vanaf Brussels Airport. Ryanair wilde geen gematigde verhoging; de maatschappij wilde dat de belasting helemaal niet zou stijgen – of, bij voorkeur, dat deze zou worden afgeschaft.

De overgang naar meer concurrerende economieën

“We hebben premier De Wever herhaaldelijk opgeroepen om af te zien van de plannen om de luchtvaartbelasting te verhogen,” aldus Eddie Wilson, CEO van Ryanair. “Het is absurd dat de federale regering heeft besloten de luchtvaartbelasting in België vanaf januari 2027 te verhogen, zeker nu concurrerende EU-landen, zoals Zweden, Hongarije, Slowakije, bepaalde regio's in Italië en Albanië, hun luchtvaartbelastingen afschaffen om het verkeer, het toerisme en de werkgelegenheid te stimuleren. We schroeven onze activiteiten in België nu terug en verplaatsen ons naar concurrerender economieën”, aldus Wilson.

Op VRT.NEWS geeft luchtvaarteconoom Wouter Dewulf (Universiteit Antwerpen) echter een genuanceerder beeld. Volgens hem heeft Ryanair doorgaans tussen de 11 en 18 vliegtuigen op zijn basis in Charleroi staan, en in de winter haalt de maatschappij traditioneel vliegtuigen weg omdat het verkeer dan sowieso minder druk is of omdat de vliegtuigen onderhoud nodig hebben.

Bovendien zag Ryanair zijn winst het afgelopen kwartaal met 34% dalen tot 593 miljoen euro, als gevolg van hogere brandstofprijzen en de oorlog in het Midden-Oosten, wat wijst op een bredere inspanning om de kosten te drukken.

De luchtvaartportefeuille diversifiëren

De Waalse minister-president Adrien Dolimont (MR) zegt op zijn beurt dat de aankondiging van Ryanair over de vermindering van het aantal vliegtuigen op de luchthaven van Charleroi “opnieuw aantoont dat de luchthaven haar luchtvaartmaatschappijenportfolio moet diversifiëren,” waarbij hij verwijst naar het feit dat de luchtvaartmaatschappij goed is voor meer dan 80% van het totale verkeer op de luchthaven, waardoor deze snel het slachtoffer kan worden van de ultimatums van Ryanair.

“Het is hun beslissing”, zegt Dolimont. “We zijn bekend met de communicatiestijl van Ryanair, die vaak agressief is, en ik ben niet van plan om elke keer in paniek te raken als ze een mededeling doen.".

Als bestuurder en beleidsmaker moet je het juiste evenwicht zien te vinden. De Waalse regering heeft een belastingverlaging van 30 miljoen euro bedongen voor de luchthaven van Charleroi: 15 miljoen euro aan gemeentelijke belastingen en hetzelfde bedrag aan federale belastingen. Gezien de algemene context zou het onrealistisch zijn om te zeggen dat we nog verder kunnen gaan.”

De luchthaven van Charleroi, officieel bekend als Brussels South Charleroi Airport, wordt sinds januari 1992 namens het Waals Gewest geëxploiteerd door de naamloze vennootschap Brussels South Charleroi Airport.

De grootste aandeelhouders van Brussels South Charleroi Airport S.A. zijn Sower en de holding Sambrinvest, die beide dochterondernemingen zijn van het Waals Gewest.

De Waalse regering buigt zich momenteel over wijzigingen in de eigendomsstructuur van de luchthaven. Sinds vorig jaar is de Vlaamse regering de grootste aandeelhouder van Brussels Airport.