President Donald Trump heeft in een televisie-interview gezegd dat hij bereid is Chinese autofabrikanten toe te staan elektrische auto’s in de Verenigde Staten te bouwen. De Amerikaanse auto-industrie eist echter precies het tegenovergestelde: een volledig wettelijk verbod op Chinese auto’s.

Kruipt president Trump terug van zijn harde verzet tegen Chinese auto’s? In een interview met Fox News leek hij een pragmatisch compromis aan te bieden. “Als China hier een fabriek zou willen openen om hun auto’s te bouwen, zou ik dat prima vinden”, zei hij, en voegde eraan toe: “Japan doet het ook, maar zij nemen onze mensen in dienst. Het belangrijkste is dat ze onze mensen in dienst nemen.”

Geen toeval

Trump lijkt dus bereid om Chinese autofabrikanten toe te laten, op voorwaarde dat ze Amerikaanse werknemers in dienst nemen. Die voorwaarde vormt inderdaad een struikelblok voor Chinese merken die fabrieken in het buitenland bouwen. Ook in Europa wordt hen verweten dat ze werknemers importeren om de fabrieken te bouwen, met de bedoeling hen vervolgens in dienst te nemen voor de assemblage van de auto’s.

Momenteel worden Chinese fabrikanten zoals BYD en Geely in feite uitgesloten van de Amerikaanse markt. Niet alleen door een hoge tariefbarrière van meer dan 100 procent, maar ook door regelgeving uit het Biden-tijdperk die software en hardware van Chinese voertuigen verbiedt vanwege nationale veiligheidskwesties. Dit heeft er bijvoorbeeld toe geleid dat Polestar de Amerikaanse markt volledig heeft verlaten.

De aankondiging van Trump is geen toeval. Over twee weken staat er een topontmoeting met Xi Jinping op het programma in Washington, waar over een handelsakkoord wordt onderhandeld.

Een volledig verbod?

Amerikaanse autofabrikanten reageerden gealarmeerd. De Alliance for Automotive Innovation, waarvan onder meer General Motors, Ford, Toyota, Volkswagen, Hyundai, Honda en Stellantis lid zijn, drong er bij het Congres op aan om vóór het einde van het jaar een wet aan te nemen die Chinese voertuigen definitief van de Amerikaanse markt uitsluit.

De alliantie vreest dat Chinese fabrikanten gesubsidieerde voertuigen met ingebouwde software en hardware op hun binnenlandse markt zullen dumpen. Die vrees wordt aangewakkerd door een gerucht dat Trump bereid is nog verder toe te geven en het gemakkelijker te maken om Chinese auto’s in de VS te verkopen, als onderdeel van de overeenkomst waarover momenteel met Jinping wordt onderhandeld.

De grootste ergernis voor Trump zou zijn dat Chinese fabrikanten in Mexico gaan produceren en dat land gebruiken als springplank om de Amerikaanse markt te overspoelen met hun auto’s. De kans dat dit scenario werkelijkheid wordt, is groot. BYD onderzoekt deze mogelijkheid al als een manier om toegang te krijgen tot de Noord-Amerikaanse markt.

Diplomatiek gebaar

Het is onwaarschijnlijk dat Chinese fabrikanten de voorwaarden van Trump zullen accepteren. Beperkingen op technologieoverdracht en politieke vijandigheid maken de VS tot een onaantrekkelijke bestemming in vergelijking met Mexico, Zuidoost-Azië of Europa. Het officieel toestaan van lokale productie zou ook een diplomatiek gebaar kunnen zijn met een sterke symbolische waarde, maar zonder tastbaar effect.

En dan is er nog de politieke onzekerheid. Het bouwen van een fabriek duurt drie tot vier jaar. Tegen die tijd kan de machtsverhoudingen in het Witte Huis wel eens volledig zijn veranderd. Ten goede, of ten kwade.

Het diplomatieke karakter van Trumps afgezwakte standpunt blijkt ook uit een brief die zijn regering pas vorige week aan Jim Farley van Ford heeft gestuurd. De CEO werd aangespoord om het netwerk van samenwerkingsverbanden dat hij met Chinese partners had opgezet, te ontmantelen. Daaronder valt onder meer de batterijfabriek in Michigan, waar batterijen onder licentie van CATL worden geproduceerd. Dat is precies zo’n fabriek waar veel Amerikaanse arbeiders werken.