De Belgische spoorweginfrastructuurbeheerder Infrabel trekt 200 miljoen euro uit om de infrastructuur voor het vervoer van zwaar militair materieel te versterken, aldus RTL info. Het geld zal voornamelijk worden gebruikt om bruggen te versterken, tunnels te verbreden en nieuwe sporen aan te leggen, met name rond de havens van Antwerpen en Zeebrugge.

De investering sluit aan bij de plannen van de Europese Unie om de militaire mobiliteit binnen de lidstaten te versterken om beter te kunnen reageren op de huidige veiligheidssituatie. Tegelijkertijd zal het ook ten goede komen aan het civiele vrachtvervoer, waardoor grotere vracht op het Belgische spoor kan worden vervoerd.

Russische dreiging

Vanwege de toegenomen hybride activiteiten van Rusland sinds zijn militaire agressie tegen Oekraïne, versterkt de EU de coördinatie tussen de lidstaten, onder meer op het gebied van het vervoer van zware militaire konvooien, om een groot aantal troepen en materieel sneller door de Unie te kunnen verplaatsen.

In de context van grensoverschrijdende militaire mobiliteit, een van de absolute prioriteiten van een versterkte Europese defensie, maakt de centrale strategische ligging van België het land tot een cruciale schakel. Twee van de vier belangrijkste Europese militaire transportcorridors lopen via de havens van Antwerpen en Zeebrugge naar Polen en de Baltische staten enerzijds en Zuid-Europa anderzijds.

Infrabel is nu onder meer van plan om verschillende bruggen te renoveren, zodat ze 150 ton kunnen dragen, een NAVO-norm, en voertuigen van 4,5 meter onder of door tunnels kunnen passeren die momenteel te smal zijn.

In dit verband is ook de IJzeren Rijn/3RX, de spoorverbinding tussen de haven van Antwerpen en het Duitse Ruhrgebied via Nederland, van essentieel belang voor de militaire mobiliteit en voor de versterking van de Belgische havens. Helaas wordt deze verbinding nog steeds geblokkeerd door Nederland en zit ze verstrikt in een wirwar van politieke, ecologische en financiële obstakels.

Er zijn nog geen concrete plannen bekendgemaakt over hoe de 200 miljoen euro zal worden geïnvesteerd, en het is ook onduidelijk of de 32 miljoen euro aan Europese subsidies die in 2023 aan Infrabel worden toegekend om het militaire spoorvervoer in de haven van Antwerpen te verbeteren, in dat bedrag zijn inbegrepen.

‘Militair Schengen’

De aangekondigde investeringen van Infrabel sluiten dus aan bij de strategie om de logistieke infrastructuur van de EU te moderniseren en te versterken. Om de mobiliteit te verbeteren, heeft de EU 500 kwetsbare punten in haar infrastructuur geïdentificeerd en is zij van plan 100 miljard euro te investeren om deze netwerken te optimaliseren.

Een van de meest opvallende voorstellen is een ‘militair Schengen’, dat tot doel heeft de inzet van strijdkrachten en militair materieel tussen lidstaten te versnellen. EU-landen nemen vaak nog steeds aanvullende regels aan die specifiek zijn voor hun land.

Nog een verbijsterend voorbeeld: als het Amerikaanse leger militair materieel in de EU wil vervoeren, moeten Amerikanen momenteel een aanvraag indienen bij elk Europees land waar ze doorheen moeten reizen. Het doel is echter om de doorvoervergunning van 45 dagen terug te brengen tot slechts enkele dagen. Vanaf volgend jaar is de EU ook van plan militaire oefeningen te houden om deze mobiliteitsinfrastructuur in de praktijk te testen.

Voor de periode 2028-2034 heeft de Commissie 17,5 miljard euro gereserveerd voor militaire mobiliteit, een bedrag dat tijdens de onderhandelingen nog kan worden aangepast. Dit is tien keer zoveel als de huidige bijdrage van de EU van 1,7 miljard euro.

De Commissie benadrukt dat de lidstaten ook gebruik kunnen maken van middelen uit de cohesiefondsen voor investeringen in militaire mobiliteit, evenals van het SAFE-mechanisme. De lidstaten en het Europees Parlement moeten het voorstel echter nog in overweging nemen.