BMW heeft stilletjes een strategische lijn getrokken in de snel evoluerende strijd om accu's voor elektrische voertuigen. Met de ingebruikname van zijn nieuwe recyclingfaciliteit voor accucellen in Beieren, die wordt geëxploiteerd in samenwerking met Encory, specialist in circulaire economie, sluit de Duitse autofabrikant niet alleen de kringloop van zijn elektrische aandrijflijnen, maar maakt hij ook een duidelijk statement over welke accuchemie volgens hem centraal zal blijven staan in de markt voor premium elektrische voertuigen.

Terwijl een groot deel van de wereldwijde industrie overschakelt op lithium-ijzerfosfaat (LFP)-cellen, zet BMW vol in op nikkelrijke NMC-batterijen en stemt het zijn recyclingstrategie daarop af.

Directe recycling

De nieuw operationele fabriek betekent een verschuiving ten opzichte van conventionele batterijrecycling. In plaats van voornamelijk te vertrouwen op energie-intensieve thermische of chemische behandelingen, worden bij het zogenaamde “directe recycling”-proces van BMW batterijcellen en productieafval mechanisch ontmanteld.

Het wint kathodematerialen terug die direct kunnen worden hergebruikt in de productie van batterijcellen. Door volledige chemische afbraak te voorkomen, wil het bedrijf de CO2-uitstoot verminderen, de kosten verlagen en een betere controle behouden over kritieke grondstoffen zoals nikkel, kobalt en lithium.

De faciliteit richt zich in eerste instantie op productieafval en pre-serie cellen, maar is ontworpen om mee te groeien met de toename van het aantal elektrische voertuigen van BMW.

Nadruk op NMC

De nadruk op NMC-chemie is bewust gekozen. Tegenwoordig maken de meeste elektrische en plug-in hybride voertuigen van BMW gebruik van nikkel-mangaan-kobaltcellen, die een hogere energiedichtheid en betere prestaties bieden dan LFP-alternatieven.

Voor een fabrikant wiens merkidentiteit is gebaseerd op bereik, vermogen en rijdynamiek, blijven het extra gewicht en volume van LFP-batterijen een beperking.

Het recyclen van NMC-cellen is ook economisch gezien zinvoller: nikkel en kobalt zijn waardevolle materialen waarvan het aanbod beperkt is, en door ze op een efficiënte manier terug te winnen, wordt de blootstelling aan volatiele wereldmarkten en geopolitiek gevoelige toeleveringsketens verminderd.

LFP wint terrein

Deze strategie onderscheidt BMW in een tijd waarin LFP wereldwijd terrein wint. In China, dat zowel de verkoop van elektrische voertuigen als de productie van batterijen domineert, is LFP al goed voor het merendeel van de verkochte elektrische auto's, dankzij lagere kosten, een langere levensduur en verbeterde veiligheid.

Westerse fabrikanten zijn begonnen dit voorbeeld te volgen, met name voor instapmodellen en wagenparken, waar betaalbaarheid zwaarder weegt dan topprestaties. Tesla, Volkswagen en verschillende Europese massamerken volgen nu een strategie met twee chemische samenstellingen, waarbij LFP wordt gecombineerd voor modellen met een standaardbereik en op nikkel gebaseerde cellen voor duurdere uitvoeringen.

Contrast met Umicore

Het contrast met de Belgische materiaalkoncern Umicore is leerzaam. Umicore, ooit gezien als Europa's vlaggenschip op het gebied van batterijcirculariteit, investeerde fors in de productie van nikkelrijke NMC-kathodes en recyclingcapaciteit.

Het is echter te verwachten dat de markt zal veranderen naarmate de invoering van LFP versnelt, de nikkel- en kobaltprijzen dalen en de uitrol van elektrische voertuigen in Europa vertraagt. Deze reeks gebeurtenissen bracht beleggers ertoe om de strategie van Umicore te beschouwen als een verkeerde gok op chemie.

In werkelijkheid lag de uitdaging minder bij NMC zelf dan bij timing en bekendheid. Het model van Umicore was afhankelijk van hoge grondstofprijzen en een snel groeiende open markt voor gerecycleerde materialen.

De aanpak van BMW daarentegen is naar binnen gericht en defensief, gericht op het stabiliseren van het aanbod, het voldoen aan regelgeving en het verlagen van de levenscycluskosten, ongeacht kortetermijnschommelingen in de metaalprijzen.

Geleerde lessen

De recyclingfabriek van BMW weerspiegelt dus een geleerde les: nikkelrijke batterijen hebben nog steeds strategische waarde, maar het recyclen ervan loont alleen wanneer dit nauw geïntegreerd is in het eigen productiesysteem van een autofabrikant, in plaats van behandeld te worden als een op zichzelf staande grondstoffenhandel.

Een blik op hoe grote autofabrikanten batterijchemieën daadwerkelijk inzetten, onderstreept hoe gedifferentieerd de markt is geworden. Tesla, vaak genoemd als trendsetter, gebruikt LFP-cellen voor zijn standaardmodellen en reserveert nikkelgebaseerde NCA- of NMC-batterijen voor varianten met een groot bereik en hoge prestaties.

Volkswagen volgt een vergelijkbare aanpak met zijn MEB-platform, waarbij LFP wordt gecombineerd met instapmodellen en chemische samenstellingen met een hoger nikkelgehalte met luxere modellen. Renault en Stellantis hebben daarentegen resoluut gekozen voor LFP als kostenbesparende oplossing voor de elektrificatie van de massamarkt.

BMW en Mercedes-Benz bevinden zich aan tegenovergestelde uiteinden van het spectrum: beide merken blijven vandaag de dag voornamelijk vertrouwen op NMC en beschouwen LFP als een mogelijke optie in plaats van een standaardkeuze.

Het patroon suggereert dat beslissingen over batterijchemie meer te maken hebben met positionering dan met ideologie, waarbij premiumfabrikanten prioriteit geven aan prestaties en energiedichtheid, terwijl volumespelers optimaliseren voor kosten en schaalgrootte.

Verticale integratie

De aanpak van BMW onderscheidt zich door verticale integratie en technologische ambitie, waarbij recycling rechtstreeks wordt gekoppeld aan toekomstige celproductie in plaats van het te behandelen als een verplichting aan het einde van de levensduur.

Naarmate de EU-batterijregelgeving strenger wordt en eisen inzake gerecycleerd materiaal verplicht worden, zal het vermogen om hoogwaardige materialen terug te winnen en te hergebruiken steeds meer bepalend worden voor het concurrentievermogen.

De stap van BMW suggereert dat, ondanks het groeiende enthousiasme van de industrie voor LFP, nikkelrijke batterijen nog lang niet achterhaald zijn – althans in het premiumsegment. In plaats van in te zetten op één dominante chemische samenstelling, positioneert BMW zich voor een toekomst met meerdere chemische samenstellingen, waarin prestaties, circulariteit en controle over grondstoffen net zo belangrijk zijn als kosten.

In die zin is de recyclingfaciliteit van BMW meer dan een mijlpaal op milieugebied. Het is een signaal dat in de overgang naar elektrische voertuigen in Europa niet alle batterijstrategieën – of bedrijfsmodellen – even succesvol zullen zijn.