Te dicht achter elkaar rijden is een van de grootste ergernissen in het verkeer. Het is een wijdverbreid Europees en internationaal verkeersveiligheidsprobleem en geen Belgische of Nederlandse eigenaardigheid. In Nederland noemt meer dan één op de zes automobilisten (16,2%) dit als hun belangrijkste bron van ergernis.

Daarna volgen het voeren van telefoongesprekken zonder handsfree-functie tijdens het rijden (15.8%) en het niet gebruiken van de richtingaanwijzers (15.2%). Bijna de helft van alle ondervraagde automobilisten noemt een van deze drie overtredingen als hun grootste ergernis in het verkeer. De cijfers zijn afkomstig uit onderzoek van de vergelijkingswebsite Autoverzekering.nl.

Toch zijn verkeershinder en -ongemakken gemakkelijk te voorkomen. Een veilige afstand bewaren, je telefoon wegbergen en je rijintenties duidelijk aangeven kost nauwelijks moeite, maar maakt het verkeer zowel veiliger als aangenamer.

Heeft het met gender te maken?

Verkeersgerelateerde ergernissen zijn echter niet voor iedereen hetzelfde. Zo zijn het vooral vrouwen die zich ergeren aan te dicht achter elkaar rijden, terwijl voor mannen het gebruik van de telefoon tijdens het rijden bovenaan de lijst van grootste verkeersergernissen staat.

Deze ergernissen variëren ook naargelang men in de stad of op het platteland rijdt. In de grootste Nederlandse steden vormen fietsers die zich niet aan de verkeersregels houden voor de meeste automobilisten de grootste bron van ergernis. Verkeersopstoppingen zijn ook een grotere bron van ergernis in de drie grootste gemeenten.

Niet erg beleefd

Dergelijk gedrag is niet erg beleefd en bovendien zeer gevaarlijk. Uit onderzoek van het Waals Agentschap voor Verkeersveiligheid (AWSR) is gebleken dat het niet aanhouden van een veilige afstand tot het voorliggende voertuig, vaak in combinatie met andere factoren, zoals afleiding, vermoeidheid of te hoge snelheid, is dit een van de belangrijkste oorzaken van kop-staartbotsingen of kettingbotsingen.

“Door te dicht op de voorligger te rijden, heeft de bestuurder onvoldoende afstand om te reageren op een plotselinge remmanoeuvre van het voorliggende voertuig. Daardoor kan hij mogelijk niet op tijd tot stilstand komen en een aanrijding veroorzaken”, legt de AWSR uit. “Ongevallen als gevolg van het niet in acht nemen van de veiligheidsafstand eisen jaarlijks gemiddeld bijna 400 slachtoffers, waaronder drie dodelijke slachtoffers.”

De AWSR heeft ook onderzocht waarom mensen te dicht op hun voorganger rijden. Het Het blijkt dat een op de vier automobilisten (27%) toegeeft dat hij of zij soms dicht achter de voorligger gaat rijden om de bestuurder ertoe aan te zetten gas te geven of opzij te gaan. One in drie Waals drivers (36%) ook zegt zij “stok de auto in voorkant van ze naar voorkomen een andere automobilist van krijgen in.“

Vias-onderzoek

In 2023 voerde Vias een grootschalig observatieonderzoek uit op de Belgische snelwegen, waarbij bijna 4 miljoen personenauto’s en 400.000 vrachtwagens en bussen werden gemeten. De resultaten waren opvallend: 58% van de Belgische auto’s hield een afstand van minder dan twee seconden tot het voorliggende voertuig aan.

En 27% lag minder dan een seconde achter, wat Vias uitdrukkelijk als authentiek bestempelde te dicht achter elkaar rijden. Op de middelste en linker rijstrook was dat ongeveer één op de drie auto’s.

Vias constateerde ook een aanzienlijk effect van ongevallen. Op de Belgische snelwegen waren 33% van de ongevallen met letsel of dodelijke afloop kop-staartbotsingen, en nog eens 21% waren kettingbotsingen. Vias schat dat bij ongeveer 70% van de kop-staartbotsingen sprake is van onvoldoende volgafstand, meestal in combinatie met te hoge snelheid, vermoeidheid of afleiding.

De Nederlanders hebben zelfs een nog gedenkwaardigere manier gevonden om de boodschap over te brengen. Seksspeeltjeswinkel EasyToys stuurt roze vrachtwagens de snelweg op met de slogan “Bumperkleven doe je maar in bed”, vrij vertaald: “Tailgating is iets wat je alleen in bed zou moeten doen.”

Het is misschien geen officiële verkeersveiligheidscampagne, maar als herinnering om afstand te houden is het zeker moeilijker te negeren dan het gebruikelijke bord langs de weg.

Wie is er nu erger, België of Nederland?

Wat betreft te dicht achter een ander voertuig rijden: in België reed 58% op de snelweg op minder dan twee seconden afstand van het voorliggende voertuig en 27% op minder dan één seconde afstand. Er is geen vergelijkbare recente Nederlandse landelijke meting waarmee deze cijfers kunnen worden vergeleken.

Als we kijken naar de verkeersveiligheid in het algemeen in plaats van naar te dicht op de voorligger rijden, telde België in 2025 464 verkeersdoden, terwijl Nederland er 759 telde. Uitgaande van de officiële bevolkingscijfers per 1 januari 2025 – 11,83 miljoen in België en 18,04 miljoen in Nederland – komt dat neer op ongeveer 39 verkeersdoden per miljoen inwoners in België tegenover 42 in Nederland.

Wat het meest recente totale aantal verkeersdoden betreft, scoort Nederland momenteel dus iets slechter, ondanks zijn al lang bestaande reputatie als een van de veiligere verkeerslanden van Europa. Dat bewijst echter niet dat Nederlandse automobilisten dichter op hun voorganger rijden.

Elders in de wereld

Het probleem is echter niet specifiek Europees. Achteropaanrijdingen en te korte volgafstanden vormen ook in Noord-Amerika, Azië en elders een groot verkeersveiligheidsprobleem. Dat is een van de redenen waarom waarschuwingssystemen voor frontale botsingen en automatische noodremsystemen zulke belangrijke veiligheidstechnologieën zijn geworden.

Het fenomeen is ook moeilijk te onderzoeken omdat landen de volgafstand op verschillende manieren meten. Sommige maken gebruik van waarnemingen langs de weg, andere van politieonderzoek naar de oorzaken van ongevallen, weer andere van zelfrapportage, terwijl veel landen alleen het type aanrijding registreren.