Het Franse energiebedrijf Engie, dat ook actief is in België, heeft een vergunning gekregen om de koeltoren van de kerncentrale Tihange 1 af te breken.

Het bedrijf wil in september beginnen met de ontmanteling. Dit ondermijnt de plannen van minister van Energie Mathieu Bihet (MR), die de centrale opnieuw wil opstarten en wil onderhandelen over een extra verlenging van de levensduur met 10 jaar.

Hopeloze strijd?

“We zijn van plan om in september te beginnen met de ontmanteling van de koeltorens van Tihange 1 en Tihange 2,” vertelde woordvoerster Hellen Smeets aan zakenkrant De Tijd. “We beginnen met de koeltoren op Tihange 1 en streven ernaar om het werk eind 2027 of begin 2028 af te ronden.”

De plannen van Engie om de oudste Waalse kerncentrale, gelegen langs de Maas in Hoei, te ontmantelen zijn dan ook in tegenspraak met het verzoek van Bihet om af te zien van “onomkeerbare ontmantelingsacties”.”

Twee van de zeven kerncentrales zijn nog open

Om dit in de juiste context te plaatsen: Tihange 2, in bedrijf sinds 1982, werd in januari 2023 definitief stilgelegd vanwege waterstofvlokken in het reactorvat.

Net als Doel 1, 2 en 3 zal ze niet opnieuw worden opgestart. Momenteel zijn van de Belgische kerncentrales alleen Doel 4 en Tihange 3 nog operationeel. Verwacht wordt dat deze centrales na een levensduurverlenging van 10 jaar nog tot ongeveer 2035 operationeel zullen blijven. De regering-De Wever hoopt echter hou ze open nog langer.

Minister Bihet hoopt ook om opnieuw te starten Tihange 1. Deze kerncentrale, met een capaciteit van ongeveer 1.000 MW, is bijna 50 jaar oud. Vanwege zijn leeftijd en verouderde ontwerp is de reactor na verschillende verlengingen van de levensduur uit bedrijf genomen en worden er voorbereidingen getroffen voor de ontmanteling.

Geen wettelijk kader

Op 30 december kreeg uitbater Engie Electrabel een regionale vergunning om de koeltorens van Tihange 1 en 2 af te breken. Het Franse energiebedrijf voegt de daad bij het woord, nadat het al duidelijk had gemaakt dat het niet langer geïnteresseerd is in een verlenging van de levensduur van de centrale.

“Als de regering nog steeds kerncentrales open wil houden, zal het niet met Engie zijn,” luidde het bericht. Bovendien heeft de veiligheidsinstantie FANC al bevestigd dat Tihange 1 niet voldoet aan de nieuwe veiligheidsnormen. Plus: het hoogspanningsnet rond Luik zal er niet meer voor uitgerust zijn vóór 2031-2032.

“De investeringen die nodig zijn om de kerncentrale op peil te brengen zouden zo substantieel zijn dat het financieel en technisch moeilijk zou zijn om de levensduur te verlengen,” vertelde Smeets aan De Tijd. “Daar is geen wettelijk kader voor. Er zijn geen studies uitgevoerd. We gaan dus door met het plan zoals het was voorzien.”

Hoewel de stad Hoei nog roet in het eten kan gooien, overweegt de stad, met MR in de meerderheid, volgens de krant La Dernière Heure om in beroep te gaan tegen de vernietiging van de twee 158,5 meter hoge torens op de site van Tihange.

De Stad Hoei had al een negatief advies uitgebracht aan de gedelegeerde en technische ambtenaren over de aanvraag van Engie om de koeltorens van haar nucleaire site in Tihange af te breken. Het belangrijkste argument was dat deze afbraak onomkeerbaar zou zijn voor de energetische, industriële en economische toekomst van de centrale, de stad Hoei en het hele Maasbekken.

Stroomvoorziening in gevaar?

Met Doel 1 en Tihange 3 heeft België ongeveer 2 GW aan kernenergie, ver onder de doelstelling van de Belgische regering van ongeveer 4 GW.

In zijn Adequacy & Flexibility Studies stelt Elia echter dat de elektriciteitsbevoorrading van België veilig is met 2 GW kernenergie, op voorwaarde dat de resterende capaciteit kan worden aangevuld met CRM-gascentrales, import, hernieuwbare energie, batterijparken en eventueel nieuwe nucleaire technologie (SMR's).

Tegelijkertijd waarschuwt het in recente langetermijnstudies dat België vanaf 2035 een tekort van meer dan 6 GW riskeert als er geen nieuwe investeringen worden gedaan, precies vanwege een explosieve toename van de vraag naar elektriciteit door de elektrificatie van de industrie, het transport (EV) en vooral de groei van datacenters.

Uit een nieuwe studie van ingenieursbureau Tractebel blijkt ook dat zelfs in het meest optimistische scenario de bouw van nieuwe grote kerncentrales in België ten vroegste eind 2039 zal zijn voltooid.